
سرویس حاشیه نگاری: پیام رسان تلگرام از ابتدای سال 1394 وارد ایران شده و مدتی است که بین ایرانیان محبوب شده و کاربران زیادی را به خود جذب کرده است. در آن زمان کمتر کسی فکر می کرد این شبکه اجتماعی به این سرعت در بین ایرانیان محبوب شود. حتی اوایل به دلیل مشابهت با پیام رسان واتس اپ مورد اقبال عموم قرار نگرفت اما بر طرف کردن ایرادات بسیاری که در آن زمان داشت و اضافه شدن یک قابلیت جدید به اسم «کانال» روند افزایش کاربر در این شبکه اجتماعی را به شدت افزایش داد و این شبکه اجتماعی غیر بومی در نبود پیام رسان های بومی جای خود را در بین ایرانیان باز کرد.
ورود این پیام رسان در ایران بدون هیچ مجوز و نظارت در حوزه محتوا باعث شد مطالب غیر اخلاقی و هنجار شکنانه زیادی در بین کاربران پخش شود و به علت استفاده عده مردم از این پیام رسان جامعه را وارد فضای جدیدی کرد.فضایی که این روزها به اسم آزادی عقاید در تلگرام شناخته می شود چیزی جز بی بند و باری، عدای سازی مسائل غیر اخلاقی و نیز فضایی برای شبهه افکنی و فعالیت گروه های ضد ایرانی و تروریستی نیست.
حال پس از سه سال از عمر پیام رسان و فراز و نشیب های که در این سه ساله داشته و با توجه به روند ورود این شبکه اجتماعی به فضای جامعه، ایرادات و سوالاتی مطرح است. چرا این پیام رسان حاضر به ایجاد دفتری رسمی در ایران نشده ؟ ، چرا در برهه های مختلفی که کشور تحت تاثیر همین پیام رسان با چالش هایی رو به رو شد حاضر به همکاری با ایران نشد؟ ، چرا سیاست هایی که دیگر شبکه های اجتماعی مانند توئیتر و فیسبوک در مواجهه با گروه های مختلف برای خود تعریف کرده اند در مورد تلگرام صدق نمی کند؟
حتی شبکه اجتماعی توییتر در برهه حساسی که گروه تروریستی داعش به شدت در این شبکه فعال شده بود در حدود 50 هزار اکانت منتسب به این تروریست ها را از بین برد ، شبکه اجتماعی فیس بوک نیز به همین صورت و حتی به مراتب سیاست های شدید تری را نسبت به توییتر برای این گروهک تروریستی اتخاذ کرد.
اما پاول دوروف رئیس تلگرام حتی حاضر به همکاری با کشور خود یعنی روسیه نبوده و در قبال دیگر کشورها نیز همین سیاست را دنبال کرد و در ایران نیز سال گذشته شاهد بودیم که حملات تروریستی به مجلس و حرم مطهر امام خمینی در بستر همین شبکه اجتماعی رخ داد. حوادث نا خوشایند دیماه نیز از دیگر اتفاقاتی بود که در بستر این شبکه اجتماعی رخ داد و باز هم شاهد بودیم که مسئولان تلگرام با دولت ایران هیچگونه همکاری صورت ندادند.
پس از آشوب های خیابانی دی ماه 96 و مسدود شدن تلگرام ، زمزمه های فیلتر شدن همیشگی این پیام رسان مطرح شد. اما پس از مدتی این شبکه اجتماعی به روال سابق خود بازگشت . در اسفند ماه 96 مجددا زمزمه هایی مبنی بر مسدود شدن این پیام رسان در ابتدای سال جدید مطرح شد و در نهایت چند روز پیش این شبکه اجتماعی فیلتر شد.
حال پس از مسدود سازی تلگرام گمانه زنی ها در فضای جامعه در این باره زیاد شده است، از جمله ی این گمانه ها این است که چه کسی متولی مسدود سازی این شبکه اجتماعی بود است .
حالا پس از فیلتر شدن تلگرام و بحث های زیادی که در این باره می شود موضوع متولی فیلترینگ تلگرام بالا گرفته و برخی از مسئولین با فرافکنی و برای از دست ندادن وجهه خود میان هوادارانشان از این موضوع تبری می جویند.
حساب رسمی اینستاگرام رئیس جمهور پس از مسدود شدن شبکه اجتماعی تلگرام مدعی شد که تصمیم گیرنده در روند مسدود سازی این شبکه اجتماعی نبوده است ولی صحبت ها و موضع گیری هایی که در دولت صورت گرفته شده نشان می دهد که دولت موافق فیلترینگ تلگرام بوده است.
با توجه به این پست روحانی پ مدعی شده که «فیلتر تلگرام توسط دولت اجرا نشده و مورد تایید نیست! عدم طی مراحل قانونی در تعارض با استقلال ، آزادی ، جمهوری اسلامی است! اگر در عالی ترین سطح نظام تصمیمی گرفته شده باید مردم در جریان امورد قرار گیرند!» این صحبت های روحانی در حالی مطرح شده که واکنش های افراد مختلف را در جامعه پس از این صحبت ها در پی داشته است.
اما مرجع تصمیم گیری درباره فضای مجازی، شورای عالی فضای مجازی است. وقتی این اظهارات رئیس جمهور کشور را با اعضای شورای عالی فضای مجازی در کنار هم قرار می دهیم می بینم که بیشتر اعضای حقوقی این شورا دولتی ها هستند و خود روحانی نیز رئیس این شورا است.
عزت الله ضرغامی در واکنش به این صحبت ها گفت: رئیس جمهور علاقه مند است با صدای بلند بگوید دولت مزاحم هیچ پیام رسان خارجی نیست. قبول! ولی اگر آن جوان روسی به تعهدات خود در مقابل جمهوری اسلامی ایران عمل نکرد و عملا مردم را تحقیر کرد رئیس جمهور برای حفظ استقلال کشور می تواند سکوت کند؟ اگرمحرمانه نداریم بهتر است متن توافقات دولت با تلگرام برای اطلاع عموم منتشر شود.
هدایت الله خادمی یکی از اعضای مجلس با اشاره به پست منتشر شده در صفحه اینستاگرام رئیس جمهور مبنی بر مخالفت دولت با فیلتر تلگرام گفت: در نشست برخی از اعضای فراکسیون نمایندگان ولایی با مسئولان امنیتی کشور در بخش فنی برای بررسی فیلترینگ شبکه های اجتماعی و تقویت شبکه های داخلی ، نامه ای به اعضای فراکسیون مبنی بر تقاضای رئیس جمهور برای جایگزین کردن پیام رسان های داخلی به جای تلگرام و انجام محدودیت های لازم در این زمینه به اعضای فراکسیون نشان داده شده است.
حسن خجسته نیز در توییتی درباره نقش روحانی در فیلتر تلگرام گفت: شنیده ها حاکی است آقای رئیس جمهور در جلسات دو سه هفته اخیر با فیلتر تلگرام موافقت دارند ولی زمان اجرا را مناسب نمی دانند، علی الظاهر شورای عالی اطلاع رسانی و ادمین اینستاگرام از این موضوع بی اطلاع بوده اند!
واکنش مهدی محمدی به پست دو روز پیش روحانی درباره مخالفت با فیلتر تلگرام: ایشان چگونه مخالفند که کل دولت تلگرام را ترک کرده است و دبیر شورای عالی فضای مجازی او پای کار ایستاده ؟
این ها صحبت ها بخشی از واکنش ها در رابطه با پست اخیر روحانی درباره فیلتر تلگرام بوده است . این در حالی است که معاون اول رئیس جمهور نیز قبل از فیلتر شدن تلگرام و در راستای حمایت از شبکه های بومی از تلگرام خارج شده بود. و حتی وزیر ارتباطات دولت دوازدهم نیز چند روز قبل از مسدود شدن تلگرام به قطعی بودن فیلتر شدن این پیام رسان اشاره کرده بود.
همه این صحبت ها فضا را به جایی می رساند که به نوعی این رفتار را می توان فرافکنی و شانه خالی کردن از مسئولیت دانست چرا که متولی اول در مسدود سازی تلگرام دولت و شخص رئیس جمهور بوده است . و اگر در حال حاضر این صحبت هاو مسائل پیش آمده ، به دلیل عدم حمایت از شبکه های بومی و عدم بسترسازی برای متولیان و تولید کنندگان این شرکت ها می باشد. اگر بستر مناسبی برای شبکه های اجتماعی و فعالیت های آن کشور وجود داشته باشد ، قبل از مسدود شدن ، آنها ملزم می شوند که از فیلتر دولت و متولیان این شبکه ها عبور کنند تا هم محصولی با کیفیت ارائه دهند و هم بستر امنیت مخاطب در آنها رعایت شده باشد.