تهران: رزاق کریمی: فیلم «بانو قدس ایران» جغرافیای جدیدی برای فیلمهای مستند است

به گزارش حلقه وصل، نشست خبری فیلم بانو قدس ایران با حضور مصطفی رزاق کریمی (کارگردان) غلامعلی اصغریان (تهیه کننده)، محمدرضا کریمی راد (فیلم نامه نویس)، زهرا نبی پور (پژوهشگر)، محمد پورفر (تدوینگر) و صبا ندایی (آهنگساز) برگزار شد.

رزاق کریمی با بیان اینکه مدت ساخت فیلم «بانو قدس ایران» سه سال طول کشیده است، گفت: برای من ساخت این اثر اتفاق مهم و خوبی بود چرا که با اینکه پرتره زیاد کار کردم ولی پرتره ای پیچیده برایم بود. من قبول کار کردن در مورد این سینمایی را منوط به پایان تحقیقات کردم. اما در اواسط تحقیقات به این نتیجه رسیدیم که میتوانیم این فیلم را کار کنیم.

وی با تصریح اینکه این فیلم جغرافیای جدیدی برای فیلمهای مستند است گفت: ما سعی کردیم مسیری مستقیم در تحقیقاتمان طی کنیم. تهیه کننده ما خیلی محکم پشت ما ایستاده بود و کمک کرد تا فیلم با اسناد و مدارک پیش برود تا حالت شعاری به خود نگیرد. حمایت حاج حسن خمینی خیلی به ما کمک کرد هم در تحقیقات هم در نوشتن سناریو. ما هیچ خط قرمزی را رد نکردیم بلکه حریم را حفظ کردیم. 

رزاق کریمی در مورد ناگفته های این فیلم گفت: مسائل شخصی وجود دارد که گفته نشده است و من هم به خودم اجازه نمی دهم از افراد به صورت ابزاری استفاده کنم. این کارگردان در مورد فیلمنامه این اثر گفت: من با مستدهایی که شبیه هم هستند مشکل دارم. این مستند در مورد یک خانم است. من فکر میکنم در ایران فیلمی وجود ندارد که خانمی 80 دقیقه زندگی خودش را بیان کند. این فیلم از سوی منصوبین درجه یک خانواده روایت می شود. هیچ وقت نمی شود این فیلم ها را تکه تکه تقسیم کرد.  ما به آن کلیشه فیلم مستندی که یکدست جلو برود و نگرانی ایجاد نکند مخالف هستم. 

این کارگردان با تاکید بر اینکه گروه سازنده به سراغ تمام نوه های امام رفته اند گفت: ما منصوبین درجه اول را آزاد گذاشتیم تا هر چه دوست دارند از همسر امام بگویند. ولی برخی به خاطر مشغله کاری و برخی نیز به خاطر اینکه دوست نداشتند جلوی دوربین بروند موفق به همکاری نشدند.

وی در مورد زاویه دوربین ها گفت: این تصمیم کارگردان است. ما در تحقیقات به این نتیجه رسیدیم. مثلا دوربین های لول که سیاه و سفید نشان میدهد به نوعی خلوتگاهی برای مستند باشد. 

اصغریان نیز با اشاره به اینکه در سال 94 کنگره بزرگداشت بانو قدس ایران را داشتیم گفت: زمینه ساخت این مستند از همانجا آغاز شد. به نظر میرسد که این بانو حق بر گردن انقلاب دارد. از آنجا که امام به خاطر چهره پر ابهتشان باعث میشد اطرافیانش چندان دیده نمیشد لازم بود به شخصیت همسر ایشان بپردازیم. معروف هست که در کنار هر مرد موفقی یک زن صبور وجود دارد.

وی با تاکید بر اینکه  بانو قدس ایران بعد از جشنواره اکران عمومی خواهد شد گفت: واژه واژه این فیلم مستند است و من فکر میکنم با استقبال روبهرو شود. این فیلم میتواند نمونه ای از یک زن مستقل ایرانی و ایمانی به تماشاگران ارائه دهد.  البته زندگی بیش از 90 ساله یک خانم صبور را نمیتوان در 80 دقیقه به تصویر کشید ولی تلاش کردیم وی را معرفی کنیم.

نبی پور در مورد پژوهش این فیلم گفت: حرفهای ناگفته بسیار زیاد است ولی به نظرم فیلم خیلی کامل است. تمام سعیمان هم این بود که چیزی سانسور نشود. تنها چیزهایی که در فیلم نشان داده نشده مسائل خصوصی خانوادگی است که نمایش آنها چندان درست نبود.  این پژوهشگر دست نوشته های خانم را مهمترین منابع متن نریشن عنوان کرد و گفت: ما هیچ چیزی از خودمان نگفتیم تماماً درد و دلهای ایشان و دست نوشته هایشان بود.

کریمی راد نیز در مورد فیلم گفت بانو قدس ایران کاری است که در قالب مستند باید آن را دید. از ابتدا هم آن چیزی که گفته شد این است که ما با هم گفتگو میکنیم نه مصاحبه. ما از متونی که از خود این خانم باقی مانده، صحبت اطرافیان نزدیک و صدای ضبط شده خودشان برای نوشتن نریشن استفاده کردیم.

ندایی در مورد علت وجود موسیقی متن  بدون مکث در این فیلم گفت: ما در جلساتی که قبل از فیلم داشتیم تصمیم گرفتیم موسیقی یکی از کاراکترهای اثر باشد.موسیقی در این فیلم دو رسالت داشت یکی فضا سازی و دوم نشان دادن احساسهایی مانند بیم و امید.