رونمایی از مستندی با موضوع تبدیل مشروب‌فروشی به «نغمه‌سرا» برگزار شد

به گزارش حلقه وصل، رونمایی از مستند «نغمه‌سرا» که به ماجرای تبدیل یک مشروب‌فروشی به مؤسسه‌ای فرهنگی می‌پردازد و به زودی از شبکه‌های مختلف سیما پخش خواهد شد، در سالن کنفرانس روزنامه جوان برگزار شد.

نشست رونمایی از مستند "نغمه سرا" پیش از ظهر دیروز با حضور "مسعود کارگر" کارگردان، "محمد جواد رئیسی" کارگردان دوم و "علی حاج‌محمدحسن" موسس و متولی موسسه فرهنگی نغمه سرا در سالن جلسات روزنامه جوان برگزار شد.

مسعود کارگر کارگردان این مستند در ابتدای این مراسم در سخنانی، گفت: ماجرای ساخت مستند "نغمه سرا" از نشریه عصر جدید شروع شد که در یکی از شماره های آن و در پرونده‌ای به موضوع تبدیل یک مشروب فروشی در کنار مهدیه تهران به موسسه فرهنگی نغمه سرا پرداخته بود.

وی افزود: حاج آقا کافی در آن زمان به دلیل اینکه در مهدیه تهران جلسه برگزار می کردند و اینکه این مشروب فروشی در کنار آن قرار داشت به سراغ صاحب مغازه مشروب‌فروشی می‌روند و این مغازه را با شروطی به بالاتر از قیمت آن می‌خرند و اداره آن را بر عهده دو جوان به نام‌های "ضرغام" و "حاج‌محمدحسن" می گذارند. در حقیقت اینگونه می شود سنگ بنای اولیه تشکیل این موسسه فرهنگی گذاشته می‌شود.

این کارگردان ادامه داد: فعالیت عمده و اصلی موسسه فرهنگی "نغمه سرا" در قبل و جریان انقلاب اسلامی تولید و تکثیر سخنرانی های امام خمینی(ره) بود. بر این اساس هم این فعالیت ها در روند انقلاب و مبارزات سیاسی نقش مهمی را ایفا کرده است.

کارگر خاطرنشان کرد: ما در مستند "نغمه سرا" که در مدت زمان 20 دقیقه تهیه شده است بیشتر به موضوع رفاقت آقایان "ضرغام" و "حاج‌محمدحسن" پرداخته ایم. بر این اساس آقای کافی فقط در بخشی از مستند حضور دارند.

وی در مورد تولیدکنندگان این مستند اینطور اضافه داد که: مستند نغمه‌سرا برای پخش از شبکه‌های مختلف سیما ساخته شده است. موسسه نجوای زلال هنر مجری این طرح بوده و تهیه‌کننده آن نیز سازمان هنری رسانه‌ای اوج است.

این کارگردان در پایان به جوایزی که این مستند توانسته از آن خود کند اشاره نمود و ادامه داد: مستند "نغمه‌سرا" در بخش تحقیق و پژوهش جشنواره چهل چراغ برگزیده شده است.

علی حاج‌محمدحسن که خود از موسسان و متولیان موسسه فرهنگی "نغمه سرا" است در بخش دیگری از این مراسم رونمایی، گفت: موسسه فرهنگی نغمه سرا در حال حاضر دیگر وجود ندارد. در حقیقت این موسسه تا سال 86 یا 87 فعالیت می کرد. اگر بخواهیم به طول عمر فعالیت این موسسه اشاره کنم باید بیان کنم که موسسه فرهنگی "نغمه سرا" از سال 1352 تا سال 1387 چیزی بیش از 30 سال فعالیت می‌کرده است.

وی در ادامه دلایل تعطیلی این مؤسسه را تشریح کرد: علت این موضوع هم که ما در سال 1387 فعالیت این موسسه را تعطیل کردیم تغییر شیوه و تکنولوژی بود. زیرا ما در این موسسه تا زمانی که سی‌دی و دی‌وی‌دی آمدند نیز خود را به روز کردیم ولی با آمدن فلش و حافظه‌های قابل حمل خارجی و خارج شدن نوارهای صوتی از گردونه بازار دیگر دلیلی را برای ادامه فعالیت خود نمی دیدیم.

حاج‌محمدحسن افزود: مشکل اصلی ما در آن زمان در تهیه مطالب لازم برای پیشرفت موسسه جمع‌آوری سخنرانی‌ها بود که باید افرادی را در این رابطه پیدا می‌کردیم تا این سخنرانی‌ها و مجالس را برای ما ارسال کنند.

این متولی مؤسسه فرهنگی نغمه‌سرا خاطرنشان کرد: در سال های 47 و 48 بود که صفحه گرام از رده خارج و دستگاه‌های ضبطی وارد بازار شد که عمر آن هم در زمان کوتاهی به پایان رسید. در این زمان بود که نوار کاست عرضه شد و در مدت زمان بسیار کوتاهی در بین تمامی مردم و در جامعه عمومیت پیدا کرد. البته در آن زمان بیشتر نوارهای آهنگ و ترانه عمومیت داشت.

وی اضافه کرد: در آن زمان رادیو و تلویزیون هم از سوی خانواده‌های مذهبی و مردم برای مخالفت با رژیم شاه تحریم بود و ما برای تامین محصولات فرهنگی خود به سراغ سخنرانی‌ها رفتیم. یکی از این سخنران‌ها حاج آقا کافی بود که ایشان برخلاف خیلی‌ها با ما همکاری کردند و امکاناتی را برای ضبط سخنرانی ها در مهدیه تهران برای ما فراهم کردند.

یکی از موسس‌ها و متولی‌های موسسه فرهنگی نغمه سرا یادآور شد: بعد از یک سال از گذشت فعالیت‌های ما در این موسسه فرهنگی بود که مردم و مخاطبان ما کمک کم به این نوارها علاقمند شدند. در این میان نیز ارتباط‌هایی با برخی از افراد در شهرستان‌ها برقرار کردیم و نوارهای کاست سخنرانی‌های مختلف را از شهرستان‌ها جمع‌آوری می‌کردیم و یا برای آن‌ها نوار ارسال می‌کردیم.

وی پیرامون موضوع تبدیل مشروب فرشی جنب مهدیه تهران به این موسسه فرهنگی باید به این نکته متذکر شد که: حاج آقا کافی از اینکه می‌دید یک مشروب‌فروشی در کنار مهدیه تهران فعالیت می‌کند بسیار ناراضی و ناخرسند بود از این روی با فرد صاحب مغازه وارد مذاکره شد و با شرط اینکه آن فرد دیگر به شغل مشروب‌فروشی روی نیاورد مغازه او را با مبلغی بیشتر از قیمت واقعی خریداری کرد.

حاج‌محمدحسن ادامه داد: در آن زمان حاج آقا کافی این مغازه خریداری شده را به آقای ضرغام به صورت قسطی واگذار کرد. او در ابتدا کتاب فروشی مذهبی به نام گلستان مهدیه را ایجاد کرد ولی جواب نداد و در آن زمان بود که تحصیلات من نیز به پایان رسیده بود و قصد ایجاد کاسبی داشتم که با پیشنهاد آقای ضرغام مبنی بر راه اندازی این موسسه فرهنگی روبرو شدم.

وی خاطرنشان کرد: اینگونه شد که شروع به ارتباط گرفتن با افراد مختلف در سراسر کشور کردیم. در حقیقت نقطه شروع جمع آوری نوارهای مذهبی از این زمان آغاز شد و در این راه فقط به مهدیه تهران نیز اکتفا نکردیم و نواهای مذهبی و سخنرانی های مختلف را از سراسر کشور جمع آوری کردیم. البته در این مسیر نوارهای دریافت شده برای به خوبی بررسی کرده و اشکالات و ایرادات آنها را برطرف می کردیم. این شیوه بسیار تاثیرگذار بود و در مدت کوتاهی نزدیک به 1000 نوار تهیه کردیم. از طرف دیگر هم با ارتباط هایی که با افراد مختلف در شهرستان ها برقرار می کردیم نوارهالی خود را به سرعت در سطح کشور منتشر می کردیم.

وی یادآور شد: البته در آغاز راه خود سختی‌ها و مشکلات فراوانی را سپری کردیم به صورتی که برای کسب مجوز فعالیت 3 سال منتظر جواز کسب بودیم. همچنین عوامل ساواک نیز 3 مرتبه به موسسه حمله کردند و تمامی محصولات موجود در آن را به دقت بررسی کردند که خوشبختانه نتوانستند اقدامی صورت بدهند.

این متولی موسسه فرهنگی نغمه‌سرا متذکر شد: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران آثار و محصولات ما به صورت رسمی و شناسنامه دار از موسسه منتشر می شد. از جمله محصولات ما در آن زمان می توان به سخنرانی های خلخالی، هادی غفاری، شهید مطهری و حاج آقا کافی اشاره کرد.

حاج محمد حسن افزود: نوارهای سخنرانی های امام خمینی (ره) در نجف جزء نخستین نوارهای سیاسی ما بود که در قبل از انقلاب منتشر می شد. شیوه دسترسی ما هم به سخنان ایشان نیز توسط افرادی بود که به واسطه آنها با نجف ارتباط برقرار می کردیم. البته بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نوارهای مذهبی از رونق افتاد و مردم بیشتر متقاضی نوارهای انقلابی روز شده بودند.

وی ادامه داد: با شروع دوران دفاع مقدس مردم از ما مطالبه نواهای حماسی کردند و از این روی نیز ما اقدام به انتشار نوارهایی با موضوع جنگ و حماسه کردیم. این عرضه نوارهای حماسی تا بعد از پایان جنگ ادامه داشت.

او در ادامه تصریح کرد: در اواسط و اواخر فعالیت‌های ما در این موسسه فرهنگی انتشار نوارهای مختلف توسط ما به چندین هزار نوار کاست رسید. در حقیقت ما روزانه نیز هزاران نوار را در این موسسه ضبط می کردیم. در این بین نیز صدا و سیما و نهادهای مختلف از ما درخواست همکاری می کردند و ما نیزهای آنها را تامین می کردیم.

محمد جواد رئیسی دیگر کارگردان این مستند نیز در بخش انتهایی این مراسم به سخنرانی پرداخت و گفت: همانگونه که دوستان در این مراسم اشاره کردند زمینه ساخت این مستند مطالعه مطلبی در مجله عصر جدید بود. ما بعد از بررسی‌های فراوان متوجه شدیم که این گزارش قابلیت به تصویر کشیده شدن در قالب یک مستند را دارد.

وی افزود: البته زمانی که ما قصد ساخت این مستند را داشتیم چند سالی بود که این موسسه تعطیل شده بود. اما ما با آرشیو بسیار خوبی روبرو بودیم. این دو بزرگوار داستانک های خوبی برای بیان مقابل دوربین داشتند. آنها همچنین با شخصیت‌های فراوانی نیز ارتباط داشتند که همه به ما می توانست در ساخت این مستند کمک فراوانی کند.

او که یکی از کارگردانان این مستند است، ادامه داد: ارزش کار و فعالیت‌های آقای ضرغام و آقای حاج‌محمدحسن آنجا مشخص می‌شود که بدانیم در زمان شاه بچه‌های حزب الهی هیچ رسانه ای را در اختیار نداشتند. در حقیقت در آن زمان و در آن فضا بود که فعالیت های این عزیزان و کارهای آنها ارزش واقعی خود را نشان داد.

رئیسی خاطرنشان کرد: در قبل از انقلاب نوارها عمدتا چیز خوبی محسوب نمی‌شدند زیرا بسیاری از آنها مبتذل بودند. اما از سال‌های 47 یا 48 بود که استارت شروع نسل کارهای مذهبی بود. در این موسسه ما ظاهرا نوارهای مذهبی عرضه می کردیم ولی در باطن اقدامات خود زمینه اتصال مردم با سخنرانی های حضرت امام خمینی(ره) و تقویت روحیه انقلابی مردم را فراهم می کردیم.

وی در پایان تصریح کرد: در راه ساخت مستند "نغمه سرا" با آقایان ضرغام و حاج محمد حسن مصاحبه های متعددی انجام دادیم و آن مصاحبه ها بود که زمینه تدوین سناریوی ساخت این مستند شد. ساخت این مستند نیز 3 الی 4 ماه به طول انجامید.