![](/themes/snn/image/iribmap_new.jpg)
به گزارش حلقه وصل، مجتبی سلطانی احمدی در گفتوگو با خبرنگار گروه کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس اظهار داشت: انتشار و ترویج و فروش کتابهای تحریفساز عاشورا مانند: «طوفان البکا» و «مقتل دربندی» مانع ترویج فرهنگ عاشورا و همچنین مانع از تحریفزدایی در مجالس حسینی است. انتشار و ترویج اینگونه آثار و فروش آن در برخی کتابفروشیهای معتبر راستهی انقلاب اسلامی ضمن آنکه موجبات تمسخر مخالفان مکتب اهل بیت را فراهم میکند به جریان شیعه انگلیسی هم در وارونه جلوه دادن فلسفه واقعی عزاداری و هدفهای نهضت حسینی(ع) یاری میرساند.
وی گفت: این دسته از مقاتل، بیشتر نه با هدف گزارش تاریخی عاشورا، بلکه با رویکردی عاطفی و با هدف استفاده در مجالس عزاداری و برانگیختن احساسات مخاطبان نگاشته شدهاند و همین رویکرد سبب شده است که حجم بالایی از مطالب داستانی و روایات غیرمستند و نامعتبر به متن آنها وارد شود و در بسیاری از موارد، گزارش داستانی جایگزین گزارش تاریخی شود.
سلطانی تصریح کر:د روضههای دروغ مصداق بدعت است و حوزههای علمیه باید همچون بزرگانی چون محدث نوری، شیخ عباس قمی، سید محسن امین و مرتضی مطهری مجالس حسینی(ع) و مداحان را نسبت به نتایج و عواقب استفاده از مقاتل تحریفساز آگاه کنند. متأسفانه وزارت ارشاد هم فاقد استراتژی و برنامه در مواجهه با مقاتل تحریفساز است و به این دسته از آثار به راحتی مجوز میدهد.
این نویسنده درباره دو مقتل طوفان البکا و مقتل دربندی و نویسندگانش گفت: طوفان البکا فی مقاتِل الشهدا از محمد ابراهیم جوهری شاعر و مرثیه سرای شیعهی دورهی قاجار با موضوع شرح مصائب اهل بیت به ویژهی واقعهی عاشورا به زبان فارسی است. به باور نویسندگان کتاب فرهنگ سوگ شیعی عواملی از جمله زبان ساده و روان، آمیختگی نظم و نثر و نیز وزن حماسی اشعار کتاب که متناسب با مراسم سینه زنی است طوفان البکا را در زمرهی مقاتل مشهور و پرمخاطب قرار داده است. به ویژه مداحان به آن اقبال فراوان نشان دادهاند. اما از حیث اعتبار، به جهت وجود مطالب غیرمستند و نامعتبر متعدد، این کتاب از منابع معتبر عاشورا محسوب نمیشود. متأسفانه طوفان البکا با 58 چاپ مصور، بیشترین چاپ مصور را در کتابهای دینی دارد و کتاب اسرار الشهاده با 10 چاپ مصور حائز رتبه دوم کتابهای مصور دینی است.
وی در ادامه دربارهی مقتل دربندی و نویسندهاش گفت: اسرار الشهاده اثر فاضل دربندی واعظ مشهور دورهی قاجار و مفصلترین مقتل عاشورا تا امروز است. اسرار الشهاده گرچه در زمان انتشار به اذعان کتاب فرهنگ سوگ شیعی با اقبال فراوان مواجه شد اما از همان زمان به سبب داستانسرایی و نقل مطالب غیرمستند و روایات نامعتبر، مورد انتقاد و اعتراض برخی از محققان و علما بوده است. از جمله محدث نوری در لؤ لؤ و مرجان با انتقاد شدید از این کتاب، آن را «مایه طعن و استهزا و تمسخر مخالفان مذهب» دانسته است. البته بخشهای پایانی اسرار الشهاده توسط خود دربندی به نام سعادات ناصری به فارسی ترجمه و به ناصرالدین شاه تقدیم شد. جالب است در حالیکه شهید مرتضی مطهری به عنوان ایدئولوگ انقلاب اسلامی از پیشگامان اصلاحات در عزاداری و مبدع مفهوم «تحریفات عاشورا» است و در کتاب حماسههای حسینی در بحث تحریفات لفظی یعنی مطالب غیرمستند و کذبی که به روضهها و کتابهای مقتل وارد شده است به انتقاد از روضهخوانان کتابهایی مانند اسرار الشهاده (مقتل دربندی) میپردازد و برخی روضههای معروف از جمله عروسی قاسم، حضور لیلا در کربلا و زَعفر جنی را به عنوان مصادیق روضههای دروغ بر میشمرد اما ناشر کتاب فوق از این کتاب تحت عنوان «اثر گرانبها!» یاد مینماید.
این فعال فرهنگی درباره فاضل دربندی گفت: عبدالله مستوفی رواج قمهزنی در عهد ناصری را از جمله اقدامات فاضل دربندی دانسته است و در کتاب شرح زندگانی من درباره نقش وی در تحریفات عاشورا مینویسد: «این آخوند ترک ... از راه سادگى و اخلاص باهل بیت پیغمبر راجع بوقعه طف عقائد عجیب و غریب داشته که در کتاب خود هم نوشته و گذشته از نقل اخبار ضعیف، رؤیاها را هم مانند اخبار در کتاب روضه خود آورده و نتیجة آنها را هم جزو مطالب واقع قلمداد کرده است. این آخوند سادهلوح معتقد بوده که روز عاشورا هفتاد و دو ساعت امتداد داشته است و این عقیده را از این راه پیدا کرده است که بوقعه طف چیزهاى خیالى افزوده بوده و با آن مقدمات، ناگزیر روز عاشورا باید هفتاد و دو ساعت درازى پیدا بکند. در صورتیکه قبل از این تاریخ هیچیک از روضه نویسها از این قماش عقاید اظهار نکرده بودند.
به گفته وی، یک روز نزد معتمد الدوله فرهاد میرزا رفته اظهار عقیده کرده بود که امامزاده قاسم که مقبره او در بالاى تجریش واقع است، مدفن سر قاسم بن حسن شهید روز عاشوراست که از کوفه آورده اینجا دفن کردهاند. معتمد الدوله شاهزاده بااطلاع دقیق البته زیر بار این حرف نرفته، از او مستند ایندعوى را خواسته است. آخوند سندى براى این گفته نداشته ولى قرآنى از بغل خود بیرون آورده گفته است «باین قرآن قسم که این قبر مدفن سر قاسم بن حسن، شهید وقعه طف است.» این آخوند بیچاره از راه اخلاص بخانواده رسالت و ثواب رساندن بمردم، کار روضه و روضهخوانى را از خرک درکرده و بعنوان «تسامح در ادله سنن» تا توانسته است اخبار ضعیف و عقاید سخیف وارد روضهخوانى نموده است. تیغ زدن روز عاشورا از کارهائى است که این آخوند در عزادارى وارد یا لامحاله آنرا عمومى کرده و فعل حرام را موجب ثواب پنداشته است و ترکهاى عوام هم این عزاداری را پذیرفتهاند و این خلاف شرع بیّن جزو عزادارى و کار ثواب وانمود شده است.»
این تاریخپژوه و نویسنده در ادامه گفت: با آنکه کتابهای تحریفساز طوفان البکا و اسرار الشهاده به دلیل حمایتهای همه جانبهی حکومت قاجار و سطح پایین سواد عمومی اساس روضهخوانی در این دوره شد اما با مساعی و مجاهدت روحانیت آگاه به اهداف نهضت حسینی شاهد تولید آثار تحریفستیز در این دوره هم هستیم. محدث نوری کتاب لؤلؤ و مرجان را با هدف مقابله با جریان داستانسرایی و در انتقاد از رواج روایات دروغ دربارهی واقعهی عاشورا در عصر خود تألیف کرده و در آن به صراحت و تندی از برخی مقاتل از جمله روضه الشهداء و مقتل دربندی و نویسندگانشان به سبب نقل روایات غیرمستند و دروغ دربارهی واقعهی عاشورا انتقاد کرده و نمونههایی از روایتهای کذب نقل شده در آن کتابها را ذکر کرده است. و یا محمدباقر آیتی قائینی معروف به بیرجندی در کتاب کبریت احمر فی شرائط المنبر به نقد اخبار و روضههای ناصحیح و غیر معتبر پرداخت و در چند جای کتاب به انتقاد از مقتل دربندی میپردازد. همچنین علی بن محمد تقی قزوینی نجفی از دیگر علمای دورهی قاجار نیز در اسرار المصائب و نکات النوائب فی ذکر غرایب الأطایب من آل ابیطالب روضههای دروغ را بدعت دانسته و مینویسد:
«من در روزگار خود میشنوم و میبینم که چه اندازه اخبار دروغ و ساختگی، که اسباب خرابی دین و شریعت سید المرسلین و سبب استهزای مخالفین است، رواج مییابد. رواج اینها از بزرگترین مصائب اهل بیت(ع) است و گرچه در مجلس عزا و رثا خوانده میشود، اما در اصل چیزی جز بدعت در دین نیست که داخل در مصائب سیدالشهداء شده»
سلطانی احمدی در پایان گفت: ترویج مقاتل معتبر و کتابهای تحریفستیز نهضت حسینی مصداق امر به معروف و زمینهساز اقامهی فلسفهی واقعی عزاداری امام حسین(ع) است.