جایگاه ایران در نظام منطقه‌ای باید بر مبنای نقش جدید آن باشد

به گزارش حلقه وصل، 

«محمدمهدی مظاهری» رئیس موسسه فرهنگی اکو امروز (دوشنبه) در همایش «خلیج فارس برای ملت‌های خلیج فارس» در محل بنیاد ایرانشناسی به موضوع «ایران و ترتیبات امنیتی در منطقه خلیج فارس» پرداخت و با بیان اینکه آمریکا سرنوشت هژمونی جهانی خود را با حضور نظامی و امنیتی در خلیج فارس گره خورده می‌داند، گفت: رفتار امنیتی آمریکا در خلیج فارس مبتنی بر ساخت و بهینه سازی سیستم کنترل و مهندسی ارتباطات است.

وی در بخش دیگری از سخنانش به مناسبات امنیتی دوجانبه آمریکا در خلیج فارس، بحران‌های هویت، نابسامانی‌های اجتماعی، بحران مشروعیت، اختلافات قومی قبیله‌ای در داخل و اختلافات سیاسی در خارج و آسیب پذیری در کشورهای عرب خلیج فارس اشاره کرد و افزود: این عوامل دست به دست هم داده و کشورهای عرب منطقه جزو ضعیف‌ترین مجموعه ملت‌ - کشورها در سطح جهان هستند.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل اضافه کرد: آمریکا به دعوت کشورهای منطقه با انگیزه و هدف حفظ امنیت و ثبات این کشورها و خودش پا به این منطقه گذاشته و همواره مدعی است که حافظ منافع جهانیان در خلیج فارس است.

مظاهری با ذکر این نکته که در این میان، ایران کشور متفاوت و ویژه‌ای در ژئوپولتیک خلیج فارس است‌، عنوان کرد:‌ ایران همیشه در کانون اهداف ژئواستراتژیک بعد از جنگ جهانی دوم بوده است و قدرت‌های جهانی به هر نحوی بخواهند ویژگی‌های استراتژیک یک کشور جایگزین قدرت در منطقه را در نظر بگیرند، نتیجه کار،‌ ایران است.

وی ادامه داد: بعد از انقلاب، زمانی که جمهوری اسلامی نقش ژاندارمری آمریکا در خلیج فارس را کنار گذاشت،‌ منطقه وارد محیط جنگ سرد شد. طبیعی بود حضور آمریکا در منطقه افزایش یابد و نظام‌هایی چون شورای همکاری خلیج فارس طراحی شد. 

رئیس موسسه فرهنگی اکو اضافه کرد: آمریکا با تداوم حضور خود در منطقه و ایجاد روابط با دول همسایه ایران، درصدد ایجاد فضای تنش زا و رعب انگیز در روابط ایران با این کشورهاست.

وی عنوان کرد: مخالفت ایران با طرح خاورمیانه بزرگ، به رسمیت نشناختن رژیم صهیونیستی، برجام و ... منجر به احساس خطر از این منطقه برای آمریکا و متحدانش شد. با سقوط رژیم صدام، آمریکا خطوط امنیتی خود در خلیج فارس را تدوین کرده است و ایران به عنوان بزرگ‌ترین قدرت منطقه خلیج فارس ظهور کرد که باعث نگرانی جدی در جهان غرب و کشورهای حوزه خلیج فارس شد که گاهی در قالب طرح هلال شیعی از آن یاد می‌شود.

مظاهری با بیان اینکه آمریکا از افزایش نقش و نفوذ ایران در منطقه نگران است و به دنبال تغییر سیستم کنترل خلیج فارس می‌باشد، اظهار داشت: ایران اکنون تنها جزو سیستم کنترل شونده است و آمریکا تلاش می‌کند همه کشورهای منطقه را به دور خود جمع کرده و ایران را به عنوان عامل ناامنی کنترل کند.

به باور وی ترتیبات امنیتی آمریکا نه تنها مناسبات منطقه را دگرگون کرده بلکه مناسبات بین‌المللی را تحت تاثیر قرار داده است.

رئیس موسسه فرهنگی اکو با بیان اینکه این سیستم کنترل آمریکا دارای سه چالش عمده است، یکی از این چالش‌ها را مرتبط با ماهیت منطقه و تحولات آن خواند و گفت: این منطقه آنگونه که آمریکا می‌خواهد پیش نمی‌رود. دو دهه است که آمریکا با تحولات انقلاب اسلامی مشکل دارد و حضور آمریکا در عراق و افغانستان چالش برانگیز بوده است

وی مسائل داخلی آمریکا را نیز از دیگر چالش‌ها خواند و افزود: روابط نزدیک امنیتی آمریکا با برخی کشورهای عرب باعث نگرانی در جامعه آمریکا و در بین نخبگان این کشور شده و با پرسش و تردید مواجه است و بعد از 11 سپتامبر این موضوع به چالشی اساسی در آمریکا تبدیل شده است.

مظاهری ماهیت روابط دوجانبه آمریکا با کشورهای عرب و رژیم صهیونیستی را چالشی دیگر برشمرد و گفت: تل آویو و ریاض هر دو دوستان آمریکا هستند و در رأس چالش‌های امنیتی آمریکا در خلیج فارس، نحوه نگاه آمریکا به ایران است. 

وی با بیان اینکه ایران از لحاظ جغرافیایی قلب خاورمیانه است، عنوان کرد: پیشینه فرهنگی و قابلیت‌های اقتصادی، باعث تاثیرگذاری بالقوه شده و ایران از دیرباز به عنوان پل ارتباطی بین شرق و غرب مورد توجه بوده است و این نقش ارتباطی بین قاره‌ای و مجاورت با خلیج فارس و تنگه هرمز، بر اهمیت و نقش موثر ایران در نظر ناظران خارجی می‌افزاید.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل عنوان کرد: با بروز تحولات جدید در منطقه، جایگاه و اهمیت جمهوری اسلامی افزایش یافته و جایگاه ایران در نظام منطقه‌ای باید بر مبنای نقش جدید آن باشد. 

مظاهری گفت: حضور قدرت‌های خارجی از جمله آمریکا در اطراف مرزهای ایران، تعامل قدرت را در سطح منطقه‌ به هم ریخته است.

به باور وی ایران مهمترین کشور منطقه به لحاظ آینده امنیت خلیج فارس و ثبات آن است.

وی گفت: ایران از یک طرف خواهان نقش طبیعی خود است و از طرف دیگر اوضاع عراق، عربستان، قطر و بحرین امید اندکی برای امکان بقای سیستم فعلی در خلیج فارس است و وقوع هر چشم اندازی از سیستم امنیتی خلیج فارس تحت تاثیر مناسبات آمریکا و ایران رقم خواهد خورد.