ارزت را بفروش، وطنت را نه!

به گزارش حلقه وصل، حمایت کم‌نظیر مردم ترکیه از پول کشورشان باعث کاهش 13درصدی ارزش دلار نسبت به لیر از زمان شروع کمپین‌‌های مردمی شده است. در این گزارش از واکنش متفاوت جامعه ایرانی با مردم ترکیه در بحران‌های ارزی این دو کشور می‌خوانید.

روند نوسانات شدید و سقوط ارزش پول ملی ترکیه همچنان با شیبی تند ادامه دارد و قیمت هر دلار آمریکا در بازار ترکیه  از رقم بی سابقه

6 لیر نیز عبور کرده است. هفته گذشته بود که در پی انتشار خبر سفر قریب‌الوقوع یک هیأت دیپلماتیک ترکیه به واشنگتن کاهش ارزش لیر ترکیه متوقف شد ولی نگرانی از تبعات سیاست‌های پولی اردوغان، رییس جمهوری ترکیه، از روز چهارشنبه تضعیف دوباره لیر ترکیه را کلید زد. ارزش لیر ترکیه از ابتدای سال جاری میلادی و تحت تأثیر بحران اقتصادی حاکم بر این کشور سیر نزولی به خود گرفته بود ولی با افزایش تنش سیاسی با آمریکا این روند طی هفته گذشته تشدید شد. بر این اساس طی سال جاری میلادی لیر ترکیه بیش از 30 درصد ارزش خود را در مقابل دلار آمریکا از دست داده است.

در همین میان بود که رجب طیب اردوغان، رییس جمهوری ترکیه در واکنش به شیب تند کاهش ارزش پول ملی و صعود قیمت دلار در ترکیه بدون اشاره‌ای مشخص، دست‌ها و توطئه‌های خارجی را مسبب این وضعیت اعلام کرد و گفت: « مردم به توطئه‌ها توجه نکنند. اگر آنها دلار دارند ما هم ملت، حقوق و خدا را داریم. » اردوغان برای کاهش نگرانی‌های مردم ترکیه از سقوط بیشتر ارزش لیر ترکیه گفت:

« نگران نباشید. توطئه‌هایی در دست انجام است اما با اتحاد بر این توطئه‌ها غلبه خواهیم کرد.» رییس جمهوری ترکیه در سخنرانی روز سه‌شنبه گفته بود:« واقعیت این است که در مقابل محصولات تولیدی شرکت اپل، تولیدات شرکتی مثل سامسونگ هم در بازار جهانی وجود دارد.» اردوغان مدتی پیش هم از مردم کشورش خواسته بود هر چه دلار در خانه دارند را به لیر تبدیل کنند. این سخنرانی  و اعلام تحریم محصولات الکترونیکی آمریکا توسط اردوغان؛ واکنش‌های زیادی را از سوی مردم ترکیه به همراه داشت و با احداث کمپینی گوشی‌های آیفون خود را شکسته و دلارهای خود را آتش می‌زدند که ویدئوهای آن در فضاهای مجازی خبرساز 
شد.

ارزت را بفروش کشورت را نفروش

« ارزت را بفروش، کشورت را نفروش » تیتر یکی از روزنامه‌های معروف ترکیه است که در واکنش به حمایت مردم به خواسته اردوغان و تبدیل دلار به لیرهایشان، انتخاب شده بود.

 ویدئوهای زیادی در سطح فضای مجازی منتشر شده که در آن مردم ترکیه گوشی‌های آیفون خود را با سنگ، آجر و حتی ساطور قصابی می‌شکستند و دلارهای خود را به آتش می‌کشیدند،  اما جدای از این اقدامات نمادین؛ صف‌های طولانی مردم ترکیه در مقابل صرافی‌ها برای تبدیل دلارهایشان به لیر باور نکردنی بود.حمایت کم‌نظیر مردم ترکیه از پول کشورشان باعث کاهش 13درصدی ارزش دلار نسبت به لیر از زمان شروع کمپین مردمی شد. یکی از اصول اقتصاد مقاومتی حمایت همه جانبه از تولید ملی و حذف دلار از تبادلات تجاری‌است که مردم ترکیه این اصل را در همین ابتدا رعایت کردند. 

دلارت را به لیر تبدیل کن وخدمات رایگان بگیر

رستورانی در شهر «آدیامان» ترکیه به مشتریانی که 100 دلار خود را لیر تبدیل کرده و رسید آن را ارائه دهند، غذای مجانی و نوشیدنی می‌دهد. صاحب این رستوران گفته است در پاسخ به فراخوان اردوغان برای تبدیل دلار به لیر به منظور تقویت ارزش پول ملی، این تصمیم را گرفته است. همچنین صاحب هتلی در آدانا ترکیه اعلام کرده است به مسافرانی که رسید تبدیل 1000 دلار به لیر را ارائه دهند، سه روز اقامت رایگان هدیه می‌دهد. در استان «ارزنجان» در شرق ترکیه نیز یک شهروند ترک در فروشگاه تلفن همراه خود، به افرادی که دلار خود را به لیر تبدیل کرده و رسید آن را در اختیار دارند، هندزفری، باتری موبایل و دیگر لوازم گوشی تلفن همراه مجانی می‌دهد. در استان‌های دوزجه، قیسری و بورصه نیز کمپین‌های مشابهی از سوی نانواها، میوه‌فروش‌ها و آرایشگرها شکل گرفته و به کسانی که دلار خود را فروخته و لیر خریده‌اند خدمات و کالای رایگان ارائه می‌دهند.

چرا واکنش مردم ترکیه با ایرانی‌ها در بحران ارزی متفاوت بود؟

محمد امین زندی، مدرس دانشگاه و کارشناس اقتصاد درباره همبستگی مردم ترکیه در بحران‌های ارزی می‌گوید: « این بعد از مسأله جنبه جامعه‌شناسی دارد. چرا که همبستگی مردم یک کشور در این شرایط  تحت تأثیر عوامل زیادی است، اما از بعد اقتصادی که به این موضوع نگاه کنیم، خواهیم دید که افزایش نوسانات در یک کشور، باعث  وارد شدن شوک به انتظارات مردم خواهد شد. در واقع مردم انتظارات‌شان دچار نوسان می‌شود و طبعاً رفتارهای اینچنینی را از خود نشان می‌دهند چرا که از تضعیف شدن دارایی‌شان هراس دارند. »

زندی می‌گوید: « این کاهش ارزش در ترکیه زمینه‌ساز تورم نیست، چرا که در این کشور به اندازه  کافی تولید داخلی نیرومندی در بخش پوشاک و خوراک دارند؛ همچنین در ترکیه افراد بیشتر از کارت‌های اعتباری در فعالیت‌های خود استفاده می‌کنند و نقدینگی زیاد نیست در حالی ‌که در ایران  انباشت زیاد نقدینگی در حساب‌های  مردم جامعه باعث تشکیل صف و هیجانات در بازار می‌شود.» سؤال اینجاست که چرا واکنش مردم ایران نسبت به مردم ترکیه نسبت به بحران‌های ارزی تا این  حد متفاوت بود که البته این سؤال پاسخ‌های متفاوتی می‌تواند داشته باشد. اما در کل می‌توان این گونه گفت  که مردم ترکیه به تصمیمات اقتصادی دولت و مقامات سیاسی و اقتصادی‌شان اطمینان دارند، اما در ایران مقامات سیاسی و اظهاراتشان به مهم‌ترین عامل بی‌اعتمادی مردم تبدیل شده و هرگونه درخواست از سوی مقامات برای همراه کردن مردم با تصمیمات خود نتیجه عکس دارد. همچنین مردم ترکیه به آینده اقتصاد کشورشان امید داشته و سیاست‌های اقتصادی دولت‌شان را باور دارند؛ اما مردم ایران امید و باورشان تضعیف شده و بسیاری خود را در یک آینده مبهم اقتصادی  گرفتار  می‌بیند.

منبع:صبح نو