مشکل اصلی کالای ایرانی عدم ارتباط بین تولید کننده و مردم است

سرویس پرونده: در شرایط حساس کنونی و گذر از پیچ بزرگ تاریخی و تغییر تهدیدها به فرصت، الگویی بومی برای پیشرفت اقتصادی کشور عزیزمان برنامه‌ریزی شده که به تعبیر ولی امر مسلمین جهان «اقتصاد مقاومتی» نام دارد. در حمایت از کالای ایرانی هرکداممان بسته به توان و امکانات، باید مسیر تولید، عرضه، معرفی و مصرف کالای داخلی را هموار کنیم تا استقلال و عزت‌مان خدشه دار نشود. در همین راستا و در حد بضاعت، برآنیم با معرفی مدون محصولات و مجموعه‌های ایرانی گامی هرچند کوچک در ادای دین به تولیدکنندگان و زحمت‌کشان و کارگران ایرانی برداریم.

فروشگاه اینترنتی «دینی‌کالا» در پی تسهیل خرید کالای ایرانی است. مدیریت این فروشگاه را یک زوج جوان به عهده دارند. خانم نعمتی و همسرش در این گفت‌وگو از چگونگی شروع کار و وضعیت فعلی فروشگاهشان گفتند. خواسته‎هایی هم داشتند و می‎گفتند دینی‌کالا نیاز به حمایت مالی دارد و حاضر به قبول این حمایت هستیم ولی درصورتی‌که بهای این حمایت دولتی کردن مدیریت دینی‌کالا و گرفتن پویایی کار نباشد.

حرف یا ایده اصلی فروشگاه دینی‌کالا چیست و قرار است که چه خلائی را پوشش دهد و ایده راه‎اندازی چنین فروشگاهی برای چه کسی بود؟

خانم نعمتی: ایده‌پرداز اصلی فروشگاه دینی کالا آقای غریبی، همسر بنده هستند. این ایده توسط ایشان پخته شد و من هم در کنار ایشان قرار گرفتم و آن را کامل‎تر کردم. ما قبلا کارهای نمایشگاهی انجام می‌دادیم و در این زمینه همکاری‌هایی را با وزارت کشور و سازمان صداوسیما داشتیم. در ادامه راه کم‎کم متوجه شدیم که محصولات ایرانی، محصولات باکیفیت و خوبی هستند، ولی مشکل این است که مردم ما به تولیدکنندگان ایرانی نزدیک و وصل نیستند. لذا نیاز به یک واسطه امین بود که تولیدکننده ایرانی را به مردم وصل کند و مردم ما نیز در سراسر کشور بتوانند با تولیدکننده ایرانی مرتبط و امکان خرید محصول ایرانی را داشته باشند. ایده اولیه این بود که ما بتوانیم نقش واسطه امین را داشته باشیم و امکان این دسترسی را برای مردم‌مان در سراسر کشور فراهم کنیم. لذا به این نتیجه رسیدیم که بهترین بستر برای برقراری این ارتباط بستر اینترنت است. حتی افرادی که در بیرون از مرزهای کشور هم زندگی می‎کنند می‏توانند در این بستر محصول ایرانی را خرید نمایند. پس تصمیم گرفتیم یک فروشگاه اینترنتی راه‎اندازی کنیم تا این فروشگاه اینترنتی مرجعی برای عرضه محصولات ایرانیِ مرتبط با حوزه سبک زندگی اسلامی باشد؛ یعنی یک خانواده مذهبی به‌راحتی بتواند ملزومات مرتبط با زندگی‎اش را پیدا و خرید کند. دینی‌کالا با این هدفگذاری اجرایی شد و شهریور امسال یک سال از رونمایی فروشگاه اینترنتی دینی کالا می‎گذرد. در این یک سال اتفاقات خوبی افتاده است، ولی هنوز آن تولد اصلی اتفاق نیفتاده است.

معنی و مفهوم کالای دینی چیست و شما با چه معیارها و مولفه‎هایی عیار دینی بودن یک کالا را مشخص می‎کنید؟

آقای غریبی: من در ابتدا این نکته را بگویم که فقط عنوان وب‌سایت ما «دینی‌کالا» است. دینی‌کالا، فروشگاه ملزومات سبک زندگی ایرانی اسلامی است. وقتی شما فروشگاه اینترنتی خود را محل عرضه ملزومات سبک زندگی ایرانی اسلامی تعریف می‎کنید مقداری شاخصه‎ها و چیستی کالاهای عرضه شده در آن مشخص‎تر می‎شود. شاخص اصلی ما در این حوزه ایرانی بودن یک کالاست؛ یعنی ما در فروشگاه دینی کالا تولیدات داخل کشور را عرضه می‌کنیم. شاخص دوم ما تطابق کالا با سبک زندگی ایرانی اسلامی است. تولیدکننده‎هایی را داریم که از روی کالاهای طراحی و تولید شده در خارج کپی‌برداری می‎‌کنند، این کالا با اینکه تولید داخل است ولی تطابق و سنخیتی با سبک زندگی ایرانی اسلامی ندارد. پس علاوه بر تولید داخل بودن محصول، تطابق آن با سبک زندگی ایرانی اسلامی هم ملاک است. مثلا در حوزه پوشاک یک لباس باید منطبق بر موازین شرعی اسلامی ایرانی تولید شده باشد و از طرح‌های سبک زندگی اسلامی ایرانی منطبق بر موازین شرعی استفاده کرده باشد. در حوزه فرهنگ و هنر، ما هر کتابی را در وب‌سایت‌مان عرضه نمی‌کنیم، کتاب‌هایی را عرضه می‎کنیم که مناسب قشر مذهبی و مروج سبک زندگی ایرانی اسلامی باشند. در حوزه خوراک نیز سعی داریم خوراک سالم، یعنی خوراکی که منطبق بر طب اسلامی و مورد تایید سبک زندگی ایرانی اسلامی باشد، عرضه کنیم. این شاخصه‌ها در همه حوزه‌ها تعریف شده است.

گستره محصولاتی را که عرضه می‏کنید به‎طور کامل برای ما شرح دهید.

آقای غریبی: ما در پنج حوزه محصول عرضه می‌کنیم. حوزه اول، حوزه فرهنگ و هنر است.کتاب، نوشت‌افزار، ملزومات فرهنگي، ملزومات عبادت و به‌زودی هم ملزومات روحانيت را عرضه مي‌كنيم. حوزه دوم، حوزه پوشاک است. در این حوزه شاخصه اصلي ايراني بودن كالاست. پوشاك زنانه، مردانه و بچه‎گانه را با ملزومات عفاف و حجاب اسلامی عرضه مي‌كنيم. حوزه سوم، حوزه خوراک سالم است. در این بخش محصولاتی را ارائه می‎دهیم که مورد تایید طب اسلامی باشد؛ روغن‌هاي اصيلي مثل روغن كنجد،روغن شحم گاو و... . چون اعتقاد داریم كسي كه سبك زندگي ايراني اسلامي را براي خودش انتخاب مي‌كند، باید به خوراكش هم توجه كند و بداند که اين خوراك مي‌تواند چه اثري بر زندگي و خانواده‌اش داشته باشد. حوزه چهارم، حوزه ديجيتال است. ما كالاهاي ایرانی را در حوزه ديجيتال شناسايي و با چند تا از تولیدکننده‎های کالای دیجیتال ایرانی ارتباط گرفتيم. محصولات این تولیدکننده‎ها را به‌زودی در سایتمان عرضه مي‌کنیم. حضرت آقا تاكيد داشتند كه با تعصب به دنبال كالاي ايراني بگرديد، ما با همين تعصب دنبال كالاي ايراني در حوزه دیجیتال گشتيم و توانستیم پاور بانک توليد داخل پيدا کنیم. شايد هیچ‌کس نداند كه چنین محصولي تولید ايران هم داشته باشد. تولیدکننده‎های پاور بانک‌های ایرانی نه بودجه‌اش را دارند و نه وقتش را و نه تمركزش را كه بتوانند بر روي توزيع و عرضه محصولشان تبلیغ كنند. ما آمديم و در کنار اين توليدكنندگان قرار گرفتیم تا بتوانيم توليدات آن‌ها را بشناسانيم و عرضه كنيم. حوزه پنجمی که در آن ورود کردیم، حوزه لوازم خانگی است. هنوز محصولی در این حوزه عرضه نکردیم. چون مقداری کار کردن در این حوزه سخت است. حوزه دیگری که در آن ورود کردیم، حوزه لوازم آرایشی و بهداشتی است. می‎خواهیم لوازم آرايشي و بهداشتي مورد تاييد اسلام را عرضه کنیم. خيلي از خانم‌ها با لوازم آرايشي درگير هستند. ما در حوزه لوازم آرايشي تحقيق و لوازم آرايشي ارگانيك پيدا كرديم، لوازم آرايشي‎ای كه در آن سرب نباشد. مثلا در حوزه رنگ مو، رنگ مويي را انتخاب كرديم كه عاري از مواد مضر است و بر پايه حنا تهيه شده است. یا مثلا صابون شير شتر پیدا کردیم که امروز این صابون‌ها در سبد خانوار ايراني فراموش شده‌اند و به‌جای آن صابون‌هاي صنعتي و صابون‌هايي كه با مواد شيميايي مضر درست می‏شوند، وارد سبد خانوار ایرانی شده است. در این حوزه توليدكننده‎ای كه صابون با كيفيت و مرغوب توليد مي‌كند شناسايي كرديم و محصولاتشان در فروشگاه دینی‌کالا عرضه شده و همه می‎توانند آن را تهیه کنند.

ایرانی و اسلامی بودن کالا در حوزه پوشاک و فرهنگ و هنر قابل تشخیص است، اما شما در گفته‎های خودتان در عرصه‎ای مثل خوراک و یا در همین بخش آخر لوازم آرایشی سنتی بودن را مساوی اسلامی بودن عنوان کردید. این مرز در عرصه لوازم خانگی هم که اصلا قابل تفکیک نیست. آیا تعریف مشخصی از سبک زندگی اسلامی ایرانی دارید؟

آقای غریبی: حاج‌آقای زائری در همگام افتتاح فروشگاه دینی‌کالا خیلی شفاف و واضح منظور از سبک زندگی اسلامی ایرانی را تعریف کردند. تعریف ما از کالای دینیِ مرتبط با سبک زندگی اسلامی و ایرانی، کالایی است که مورد تایید اسلام باشد، کالایی که با شئون اسلامي و شئون ايراني تطابق دارد. ما تلاشمان این است که چنین کالایی مورد مصرف خانواده‌ها باشد و در سبد كالاي خانوار جای بگیرد. بر روی كليدواژه «خريد كالاي ديني‌محور» داریم کار می‎کنیم. چيزي كه ما مي‌دانيم این است که دين اسلام براي تمامي شئون زندگی انسان برنامه دارد. حتی ساده‌ترين اتفاقات زندگي بشر. مثال ساده‌اش این است که ما هر روز با خرید کردن درگیر هستیم، اما امروز خرید کردن صرفا بر اساس نیاز اتفاق می‎افتد و اینکه برنامه دین برای خرید کردن چیست فراموش شده است. برای همین ما داریم بر روی كليد واژه «خريد دين‌محور» كار مي‌كنيم؛ خريدي كه در آن خريدار بر روی تولیدکننده کالا توجه می‌كند. در زنجيره تامين كالاها سراغ توليدكنندگاني می‎رویم كه در تولید مقيد به اسلام هستند. تاکید همه مراجع و صاحب‏‌نظران اسلامی هم همین است و می‎گویند که مسلمان ایرانی باید کالای مصرفی‏اش ایرانی باشد. ما مسلمانان زیادی در خارج از کشور داریم که بر روی این مسئله مقید هستند و اعتقاد دارند پولی را که هزینه می‎کنند باید برای خدمت به کشور اسلامی باشد. لذا سعی ما این است که كليد واژه خريد دين‌محور را جا بيندازيم تا مردم در خريدشان توجه كنند که چه نوع كالايي را از چه کسی تهيه کنند، توجه کنند که كالاي توليد شده با چه اساس و اصولي طراحي و توليد شده است... اين آن مسئله‌اي است كه ديني‌كالا دنبالش است.

صحبت‎های شما را می‎توان اینگونه که جمع‎بندی کرد که من به‌عنوان یک خریدار مسلمان و ایرانی در محصولاتی مثل لوازم‌خانگی باید به نیت تولیدکننده و اینکه این پول در نهایت به جیب چه کسی می‎رود توجه کنم. به‌عبارت‎دیگر من در شرایط مساوی و ایرانی بودن هر دو کالا باید کالایی را بخرم که تولیدکننده آن نماز می‎خواند؟

خانم نعمتی: ببینید معنای واقعی واژه ديني‌كالا با معناي ظاهری و مورد تصور ما فرق دارد. معنای ظاهری و تصور ما از این عبارت این است که فروشگاه ديني‌كالا يعني یک فروشگاه مذهبي كه فقط محصولات مذهبي عرضه می‎کند. اما اگر معنای واقعی دینی کالا را مورد توجه قرار دهیم باید به معنای واژه دین توجه کنیم. دين يعني راه و روش و آيين. ديني‌كالا فروشگاهی است كه بر اساس راه و روش و آيين زندگي ما محصول عرضه می‎کند، محصولی که در حوزه سبك زندگي ماست. ديني‌كالا در پی عرضه و فروش كالايي است که مناسب سبك زندگي اسلامی ایرانی است. چون يكسري كالاها هستند كه صرفا مصرف‌گرايي را باب مي‌كنند، يكسري هم ابزار جنسي هستند و اصلا مفيد نيست كه آن‎ها را در جامعه نشر دهیم. کالایی که برای دینی‌کالا انتخاب می‎شود متناسب با سبك زندگي ايراني و اسلامي است. این تناسب و ارتباط شايد در نگاه اول دیده نشود، ولي در پشت پرده كالاهای ما تماما گزينش شده هستند و خيلي با وسواس انتخاب مي‌شوند. ما از تامين‌كننده مواد توليدي تا توليدکننده تا كاربري كه آن محصول را انتخاب می‏کند، تعریف کردیم. كسي كه محصولات عرضه شده در دینی‌کالا را انتخاب مي‌كند، كسي است كه سبك زندگي آن متناسب با سبك زندگي ايراني اسلامي است. این يعني کسی که سبك زندگي غربيِ مصرف‌گرايانه دارد، نمي‌تواند در ديني‌كالا خريد كند. كالاهایی که ما عرضه می‎کنیم با اینکه با كيفيت و با دوام هستند، ماندگاريشان بالاست، اما متناسب با سبك زندگي مصرف‌گرا نيستند.

به‌عنوان سوال پایانی نگاه آقای غریبی نسبت به موانع پیش رو چیست؟

آقای غریبی: ما در پی این هستیم که مثلا مذهبي‌ها از مذهبي‌ها خريد كنند و زنجيره‎ای که خانم نعمتی شرح دادند شکل بگیرد. ما داريم كالاهايي را عرضه مي‌كنيم که در برخی از مواقع شاید بتوان گفت که مشتری‌های غيرمذهبي ديني‌‎كالا بیشتر از قشر مذهبي است. چون مي‌بينند كالايي كه عرضه مي‌شود، واقعا كالاي باكيفت و بادوامي است، كالا یک کالای ايراني است و با خرید آن‎ها نان به دست یک ايراني ديگر مي‌رسد. ما بر روی این پروسه فكر کردیم، ايده‌پردازي كرديم و رويش كار كرديم تا به اين نقطه رسيده است. نکته مهم ديگر هم اینکه واقعا باید مردم ما به اين نتيجه برسند كه حتما از يكسري كسب‌وكارها حمايت کنند. ما مشتري داشتيم كه هنگام خريد دو برابر قيمت محصول پرداخت كرده و گفته می‎خواهم به‌نوبه خودم از مجموعه ديني‌كالا حمايت كنم. ما تا الان هر چه داشتيم و نداشتيم پاي اين كار گذاشتيم. در این راه دنبال سرمايه‌گذار شخصي و سازماني هم هستيم، اما همان‎گونه که گفتم می‎خواهیم در ابتدا یک هویتی برای دینی کالا تعریف کنیم و بعد دنبال چنین سرمایه‎گذارهایی برویم. بنا بر پيش‌بيني‎های ما تا قبل از یک سالگی دینی‎کالا  2000 کالا در این فروشگاه عرضه می‎شود و اپلیکیشن دینی‎کالا هم آماده است. و خودمان هم به دنبال حذف کامل کالاهایی هستیم که مشابه داخلی دارند و کم‎کم می‎توانیم این نوید را به مردمان بدهیم که می‎توانند با خیال راحت برای خرید کالای ایرانی به دینی‎کالا مراجعه کنند.