به گزارش حلقه وصل مراسمرونمایی از کتاب «در جستجوی مهتاب» نوشته حسین قرایی که به تاریخ شفاهی زندگی و نویسندگی حمید حسام میپردازد، در تماشاخانه مهر حوزه هنری برگزار شد.
حسام دیدهبان جنگ است
وهب همدانی، فرزند سردار شهید حسین همدانی در این مراسم با اشاره به روند نوشته شدن کتاب «خداحافظ سالار» به قلم حمید حسام گفت: حسام مبتنی بر اصول حرفهای خاطرات را ثبت میکرد و فقط در صورت لزوم نظرات ما را در کتاب لحاظ میکرد. وقتی کتاب چاپ شد، آنچه میدیدیم با آنچه انتظار داشتیم متفاوت بود. برای همین کمی جنجال شد اما مادرمان همان شب در خواب دید که حمید حسام اولین فردی است که پشت پیکر پدرمان در حرم حضرت زینب حضور دارد. بنابراین خواست طبق نظر پدرمان که همیشه به نظرات کارشناسی اهمیت ویژهای میداد، در کار انتشار کتاب «خداحافظ سالار» دخالت نکنیم.
وی ادامه داد: الان که این کتاب به چاپ چهارم رسیده است، متوجه شدهایم که آنچه حمید حسام از منظر کارشناسی میدید، درست بود و باعث معرفی سبک زندگی جدیدی شد. آقای حسام هنوز بوی نعنا میدهد. هنوز همان دیدهبان زمان جنگ است و دوربین میچرخاند و دانه درشتهای دفاع مقدس را پیدا میکند تا آنها را به آیندگان معرفی کند. این یک هر خاص است.
به گفته وهب همدانی، حسام خودش از جنس شهیدان است و بهترین راوی برای آنهاست. نسل جدید برای پذیرش سبک زندگی شهیدان آماده است و اگر مشکلی وجود دارد، به دلیل کوتاهی ماست.
دفاع حسام از قیصر امینپور
مصطفی محدثی خراسانی نیز در این برنامه گفت: آرامش همیشگی حسام نشان نمیدهد که چنان وجود پرشور و بیقراری داشته باشد. جلوههایی از این وجهه را در کتاب «در جستجوی مهتاب» مشاهده میکنیم.
وی این کتاب را اثری گیرا و خواندنی دانست و افزود: بخشی از کتاب به سوالات و تصویرگریهای قیصر امینپور اختصاص دارد. معتقدم فردی که از متن دفاع مقدس برآمده است میتواند در حوزه دفاع مقدس دیگران را در این عرصه قضاوت کند. قضاوتهای حمید حسام عمیق و دقیق و روشنگر است.
محدثی خراسانی به ماجرای ثبت ویژهنامه برای قیصر امینپور اشاره کرد و افزود: قیصر امینپور در همین حوزه هنری مخالفانی داشت. قرایی در این کتاب پرسیده است که گویا نگاه قیصر نسبت به سالهای اول انقلاب تغییر کرده است و حسام چقدر مستدل و زیبا پاسخ او را داده و رفع شبهه کرده است.
به گفته این شاعر، او بحث مخالفت قیصر با تاسیس رشته ادبیات پایداری در دانشگاهها را پیش میکشد و آن را دیدگاهی مبنی بر دلسوزی قلمداد میکند. فقط افرادی چون حمید حسام این دلسوزی قیصر نسبت به دفاع مقدس را درک میکنند. افرادی که از این جنس نیستند، همواره قیصر را محکوم میکنند.
اسطورهها به وسیله نویسندگان ایجاد میشود
یوسف قوجوق دیگر سخنران این آیین بود. وی با اشاره به اینکه آثار هیچ نویسندهای و هیچ جامعهای بدون اسطوره نیست، گفت: اسطورهها در طول تاریخ و به واسطه شاعران و نویسندگان ایجاد میشوند. بسیاری از قلمبه دستان که در زمینه زندگینامه شهدا کار میکنند دست به اسطورهسازی میزنند و این اسطورههاست که مردم را به خودباوری و تلنگر زندگی میرساند. حمید حسام یکی از این نویسندگان است.
وی «آب هرگز نمیمیرد» را نخستین اثری معرفی کرد که از حمید حسام مطالعه کرده است و افزود: این کتاب سراسر پند و اندرز است و سبک زندگی خاص ایرانیها را نشان میدهد که جند سالی است با آن غریبه شدهایم. «در جستجوی مهتاب» بازنمایی روش و اهداف کسانی است که اسطورهسازی کردهاند و این کار عالی است. کار حسین قرایی این است که نشان دهد منشور حضرت امام(ره) درباره نویسندگان چیست.
خط مشی برای نویسندگان جوان
گلعلی بابایی نیز در ادامه با اشاره به همکلاسی بودن حمید حسام و قیصر امینپور، گفت: حسین قرایی وما ادراک حسین قرایی! مردی با دو دست اما با پروژههای بسیار زیاد درباره انقلاب و دفاع مقدس. ثبت تاریخ شفاهی نویسندگان و شاعران یکی از کارهای بزرگ و ارزشمند اوست.
به گفته بابایی، نویسنده «در جستجوی مهتاب» آرزوی رهبر معظم انقلاب را برآورده کرده است زیرا ایشان در جایی فرموده بودند ای کاش کسی بود که درباره حمید حسام مینوشت. او در این کتاب به صنایع هنری و وجه نویسندگی حمید حسام پرداخته است و میتواند برای نویسندگان خط مشی باشد.
رهبر انقلاب با رصد کتابهای دفاع مقدس بسیاری از نویسندگان را مطرح کردند
در ادامه حسین قرایی نویسنده «در جستجوی مهتاب» طی سخنانی گفت: افتخار میکنیم که در عصری زندگی میکنیم که عصر خمینی بزرگ لقب گرفته است. در عصر انقلاب اسلامی هنرمندان و نویسندگان زیادی رشد کردهاند و اعتقاد داریم که انقلاب آمده است تا همه افراد جامعه را اصلاح کند.
تصمیم دارم ثبت تاریخ شفاهی نویسندگان و هنرمندان پس از انقلاب اسلامی را به عدد ۱۰۰ برسانم. معتقدم که حمید حسام در عرصه زندگی شخصی خود نیز به سلامت بیرون آمده است و فرزندان و خانواده او همگی افرادی کارآمد هستند.
وی با تاکید بر اینکه هنرمند عصر انقلاب اسلامی باید از فقر و عدالت بنویسد، گفت: حمید حسام نویسندهای است که با قلمش این موضوعات را از انزوا خارج کرد. معتقدم او نویسندهای بزرگ است و نویسندگان دیگر نیز میتوانند از جنبههای دیگر زندگی او بنویسند. اسنادی که حسام در آثارش میآورد، آبشخور نویسندگی است. حسام در کتاب «در جشتجوی مهتاب» زندگیاش را بدون سانسور روایت کرده است.
لباس دفاع مقدس را از تن درآوردیم و لباس فرهنگی پوشیدیم
حمید حسام سخنران پایانی این آیین بود. او با اشاره به روند نویسندگیاش گفت: سبک مستند داستانی مثل سبک غزل مثنوی، پس از انقلاب اسلامی خلق شد و همواره نگران حفظ این سبک ادبی بودم. این سبکی است که برآمده از هنر دقت به دادههای تاریخی و استفاده از عناصر ادبی بدون اغراق است. قالبی هوشمندانه است که اهتمام نویسندگان زمان ما را میطلبد.
این نویسنده و پژوهشگر دفاع مقدس ادامه داد: این قالبی که ما در سالهای اخیر در پیش گرفتیم در دهههای گذشته کمتر شناخته شده بود. زمانی که لباس مقدس دفاع مقدس را از تن درآوردیم دغدغههای فرهنگی پیدا کردیم و در دهه 70 مشخصا به اینگونه کارها و نوشتن رمان پرداختیم.
او افزود: فضای داستان در آن زمان بسیار کم بود و تنها امیرحسین فردی و محمدرضا سرشار داستانهایی مینوشتند. تصور میشد عنصر تخیل را در داستانهای دفاع مقدس نباید به کار گرفت و من سالها تلاش کردم تا این موضوع را حل کنم تا سرانجام کتاب «وقتی مهتاب گم شد» راهی بازار کتاب شد.
حسام اضافه کرد: برای اینکه آثارمان خواندتیتر شود باید نگاه هنرمندانه را تزریق کنیم و نسبت به کارهایمان وسواس داشته باشیم و با نگاه ادیبانه به آثار نگاه کنیم. مباحثی را که موضوع آن را مهم نمیدانیم باید در کتاب بگوییم.
در پایان این مراسم با حضور محسن مومنی شریف، رییس حوزه هنری و نویسندگان و شاعران حاضر از کتاب «در جستجوی مهتاب» رونمایی شد.