به گزارش حلقه وصل، نشست نقد فیلم «بیروت» محصول سال ۲۰۱۸ سینمای آمریکا از سلسله نشستهای «سینما گفتمان» با حضور کارشناسان برگزار شد. در این نشست که به همت مدیریت گفتمان انقلاب اسلامی مرکز ماهر بسیج برگزار شد، سلمان نظری کارشناس مسائل فلسطین و آرش فهیم منتقد سینما به بررسی و تحلیل فیلم «بیروت» پرداختند.
فهیم در ابتدای این نشست گفت: فیلم «بیروت» کارگردانی برد اندرسون محصول سال ۲۰۱۸ است اما فیلمنامه این اثر حدودا ۲۰سال قبل توسط تونی گیلروی نوشته شده بود. دلیل این وقفه ۲۰ ساله اصلا مشخص نیست اما دلیل اینکه چرا امروز برای ساخت این فیلم سفارش شده است، به مسائل منطقهای برمیگردد. به طور کلی هالیوود سعی میکند به مسائل روز جهان، مخصوصا مسائل مربوط به آمریکا بپردازد، درحقیقت هر جا که مصالح و منافع آمریکا وجود داشته باشد سینمای هالیوود به ساخت فیلمهایی درباره آن میپردازد. نکته قابل تأمل هم این است که چند ماه بعد از ساخت و اکران فیلم «بیروت» در سطح جهانی، تنشهایی در مرز لبنان با رژیم صهیونیستی اتفاق افتاد.
وی افزود: این فیلم بر اساس یک طرح روایی کلیشهای ساخته شده است، ماجرایی که در بسیاری دیگر از فیلمها شاهد آن بودهایم و طی آن یک فرد ربوده میشود و یک کهنه سرباز یا یک سیاستمدار قدیمی آمریکایی به عنوان منجی وارد میشود و مسئله را حل میکند. در این فیلم نیز شاهد ربوده شدن یک سیاستمدار آمریکایی در لبنان هستیم، گویا این کار توسط گروههای مقاومت اتفاق افتاده است و با حضور یک سیاستمدار کهنه کار، وی نجات مییابد.
این منتقد ادامه داد: «بیروت» در عین سرگرم کننده بودن یک فیلم کاملا راهبردی و تبلیعاتی برای آمریکا نیز به شمار میرود. یعنی با اهداف استراتژیک ساخته شده است. هالیوود زمانی که بخواهد مسائل سیاسی و راهبردی را مطرح کند، آن را در قالب سرگرم کننده و مردم پسند به تصویر میکشد که این موضوع در هنر هفتم ما دقیقا برعکس است؛ یعنی در سینمای ایران فیلمها با تفکیک موضوعات ساخته میشوند. برای مثال اگر قرار به ساخت فیلم هنری باشد هیچگونه مسئله سیاسی در آن فیلم عنوان نمیشود یا اگر هدف ساخت فیلم سیاسی باشد اصلا به موضوعاتی مانند هنر یا جذابیت فیلم توجه نمیشود. البته استثنا نیز وجود دارد؛ مانند فیلمهای ابراهیم حاتمیکیا.
وی اظهار کرد: به طورکلی چیزی که به عنوان هالیوود شناخته می شود فراتر از سینما است. درحقیقت یک دستگاه سیاسی و نظامی است که رنگ و حال و هوای هنری و سرگرم کننده به خود گرفته است. برای نمونه طی چند سال اخیر چند فیلم تجاری و سرگرم کننده ساخته شدند و بخشی از داستان خود را به مسائل منطقه ما ارتباط دادند. مثلا فیلمی به نام «زندگی» محصول سال۲۰۱۷ که داستان آن در یک سفینه فضایی اتفاق میافتد اما در بخشی از فیلم، شخصیت اصلی داستان خود را یک ارتشی معرفی میکند که همراه با ارتش آمریکا در سوریه حضور داشته و در آنجا بیمارستان میساختند.
فهیم ادامه داد: شخصیت اصلی فیلم «بیروت» شخصی به نام میسون است که در بیروت زندگی میکند و در زندگی دچار شکستها و ناکامیهایی میشود که دوباره دستگاه امنیتی و سیاسی آمریکا او را احیا میکند و از او میخواهد که به لبنان برود و ماموریت نجات یک شخصیت سیاسی دیگر آمریکایی که توسط گروههای مقاومت ربوده شده را انجام بدهد.
این منتقد ادامه داد: در بیروت هم مانند دیگر فیلم های هالیوودی با موضوع جهان اسلام، ۹۰درصد تصاویری که از بیروت میبینیم، ویرانی و دود و آتش است؛ درحالی که شهری مانند بیروت به زیبایی و یک شهر توریستی در سطح جهان مشهور است. در حقیقت در این فیلم هم هدف نشان دادن واقعیت ها در مورد اسلام و جهان اسلام نیست. در این فیلم حتی یک فرد مسلمان یا فلسطینی و لبنانی که ظاهر یا شخصیتی درست و انسانی داشته باشد، وجود ندارد. مثل تمام فیلم های هالیوودی از مردم مسلمان تصاویر وحشتناک به تصویر کشیده شده است در حالی که خودشان را افرادی زیبا و باهوش معرفی می کنند.
فهیم اظهار داشت: در فیلم «بیروت»، آن تصویرسازی که از گروههای فلسطینی و لبنانی انجام شده بسیار اغراق آمیز و غیرقابل باور است. درحقیقت این نوع تصویرسازی نشان دهنده این است که هدف، پیشبرد جنبه های تبلیغاتی فیلم است. نکته بعدی این است گروههای مقاومت فلسطینی و لبنانی را به گروههای تروریستی تقلیل داده؛ یعنی در فیلم هیچ تقسیم بندی بین گروههای جهادی و دفاعی و گروههای تروریستی نمیبینیم.
وی در پایان سخنان خود بیان کرد: فیلم «بیروت» رابطه نزدیکی با آمریکای زمان حال دارد. یعنی یک فیلم ترامپی است. قهرمان فیلم یعنی میسون، شخصی لاابالی و دائم الخمر است و شخصیت تامپ را یادآوری میکند.
* معادلسازی برای نماینده دولت آمریکا در روند صلح خاورمیانه
سلمان نظری هم در ادامه این نشست گفت: در فیلم «بیروت» یک اصطلاح وجود دارد به نام plo که درحقیقت مخفف سازمان آزادی بخش فلسطین است که این سازمان مجموعه گروههای مبارز فلسطین را سازماندهی میکرد.
این کارشناس مسائل فلسطین ادامه داد: در فیلم «بیروت» نقش کریم نماد فلسطینیهایی است که در آخر به یک آدمکش تبدیل میشوند، در مقابل تلاش میشود آمریکاییها را افرادی معرفی کند که بیشتر اهل مذاکره هستند تا جنگ.
وی اضافه کرد: شخصیت میسون در حقیقت شبیهسازی شده از شخصیت جیسون در دولت ترامپ است، جیسون نماینده دولت آمریکا در روند صلح خاورمیانه است.
نظری اظهار داشت: البته در این فیلم تلاش شده تا با هدف تطهیر دولت آمریکا در جنایات رژیم صهیونیستی اعلام کنند که دولت آمریکا در جنگهای اسرائیل نقشی ندارد و رژیم صهیونیستی برای منافع خود به این جنگها میپردازد.
این کارشناس در پایان گفت: در این فیلم هدف بیان سه نکته اصلی است: ۱ـ هرجا فلسطینیها وارد شوند، شاهد فقر و بدبختی و جنگ میشویم. ۲ـ منافع فلسطین واسرائیلیها باعث این هرج ومرجها در لبنان شده است و آمریکا هیچ نقشی ندارد. ۳- اگر کشورهای منطقه به فکر اصلاح امور خود هستند، باید به آمریکا اعتماد کنند.
فهیم در پایان نشست نقد فیلم سینمایی «بیروت» گفت: میتوان مضامین «بیروت» را در سه محور خلاصه کرد:۱ـ نگاه مسئله محور و راهبردی این فیلم مانند شبیه سازی دولت ترامپ ،مسئله مناقشات در مرز اسرائیل و لبنان و موضوعاتی که درمنطقه مطرح است.۲.نگاه نژادپرستانه و برتری نژادی آمریکا است که از دشمنان خود شخصیت های ترسناک و خطرناک به تصویر میکشد.۳. یکی از اهداف سینمای هالیوود این است که قصد دارد آمریکا را منجی و نجات دهنده مردم جهان معرفی کند که دراین فیلم کاملا مشهود است.