
حلقه وصل: هشتمین جلسه از فصل سوم قرار سهشنبههای انتشارات شهید کاظمی با حضور دکتر محمدصادق کوشکی نویسنده، پژوهشگر و استاد دانشگاه، با محوریت کتاب «تاریخ مستطاب آمریکایی» عصر سه شنبه، دهم آبان در مجتمع ناشران شهر قم برگزار شد.
کوشکی درباره روند نگارش کتاب گفت: با نگارش این کتاب، اعتقادم به «قسمت» خیلی قوی شد. کار ما دانشگاهیان نوشتن است. انسان بعضی کارها را با قصد، نیت و دورخیز انجام میدهد؛ اما قصه این کتاب متفاوت است. این کتاب قسمتم شد و این قسمت برای من خیلی قداست دارد. قرار بود این کتاب را فرد دیگری بنویسد. دوستان «مؤسسه خاکریز و اندیشه» یادداشتهایی را جمعآوری و با دو سه نفر جهت نگارش کتاب صحبت کردند که در نهایت قسمت بنده شد. پذیرفتم، ولی دیدم مشکلی وجود دارد. دیدم این کتاب پاسخ سؤالی است که سؤال خیلیهاست. خیلی از افراد این سؤال را دارند اما معذب هستند که این سؤال را بپرسند، و سوال این است: «چرا مرگ بر آمریکا؟»
وی تصریح کرد: عموم حزبالهیها بهصورت منقول و تقلیدی مرگ بر آمریکا میگفتند. تقلیدشان درست بود، اما خیلی خوب است که انسان فلسفه کاری که تقلیدش را میکند بداند. افراد کمی پیدا میشدند که بتوانند در حد ده الی بیست دقیقه، علت بد بودن آمریکا را بیان کنند. در این زمینه اطلاعات خاصی نداشتند؛ چون رسانهها در اینباره اطلاعاتی نمیدادند. دیدم این کتاب میتواند تا حدودی پاسخ این سؤال خیلی مهم باشد. شاید رویشان نشود این سؤال را بپرسند؛ اما بچههایشان این سؤال را میپرسند و نمیتوانند قانع شود. بچههایی که حتما میگویند: آمریکایی که این همه رشد، پیشرفت، علم، ترقی و اختراع، چرا باید بگوییم مرگ بر آمریکا؟
وی اظها کرد: وقتی شروع به کار کردم، دیدم کار دارد خیلی تلخ میشود. به دو دلیل دو سوم از آنچه درباره آمریکا بود و میتوانست به شناخت آمریکا کمک کند را کنار گذاشتیم. اول بهخاطر زیاد تلخ شدن ماجرا _فجایعی که آمریکاییها در سراسر تاریخشان علیه دیگر جوامع مرتکب شدند_ و دوم بهخاطر اینکه میخواستیم کتاب، کتاب خانواده باشد و اگر آن دو سوم را قرار میدادیم، اصولا نمیتوانست کتاب خانواده باشد.
کوشکی خاطرنشان کرد: در کنار این مسئله، اصرار داشتیم منابعی که استفاده میکنیم آمریکایی باشد، جز یکی دو مورد همه منابع آمریکایی است و در پایان کتاب درج شده است. نمیخواستیم خودمان وصلهای بچسبانیم. تعمدا آنچه که نویسندگان و مورخان آمریکایی درباره کشورشان نوشتند را استفاده کردیم. نمیخواستیم بعدا کسی بگوید شما دارید این نکته را به آمریکا نسبت میدهید.
این استاد دانشگاه تهران درباره علت استفاده از زبان طنز در کتاب گفت: برای این از زبان طنز (کاریکاتور) استفاده کردیم که مقداری از تلخی بکاهد. عموما از تاریخ خاطره خوبی نداریم. چون کتب تاریخی که اولین پل بین ما و تاریخ است، خیلی بد نوشته شده است. اصلا نمیشود با آن ارتباط برقرار کرد. مشتی اسم در کنار مشتی عدد. به این خاطر فرازهایی کوتاه از تاریخ انتخاب کردیم که حتی بشود در هر شب یک بخش را خواند. با آقای مازیار بیژنی که طراح کاریکاتورهای کتاب بودند، بهصورت مشورتی جلو رفتیم؛ یعنی کاریکاتور باید مرتبط با آن متن باشد. اعتقاد داشتیم کاریکاتور فهم آن مطلب را برای مخاطب بهتر میکند.
کوشکی درباره تقدیم کتاب به شهید نادر مهدوی گفت: کار نگارش کتاب تمام شد و بعد از اتمام کار، یک اتفاقی برای بنده افتاد که متوجه شدم این کار یک قسمت و یک نعمت برای من بود. روزی که مراحل پایانی صفحهبندی کتاب بود، متوجه شدیم یک صفحه خالی (سفید) میماند. با یکی از دوستان در این فکر بودیم که با این یک صفحه چهکار کنیم. اصلا نمیدانستیم با چنین اتفاقی روبرو میشویم. درباره کتابهای قبل از «تاریخ مستطاب آمریکایی» میدانستم کتاب را به چه کسی تقدیم کنم؛ اما درباره این کتاب هیچ تصمیمی نگرفتم. ناگهان این جمله به ذهنم آمد: تقدیم به نادر مهدوی که آمریکاییها او را بهتر از ما میشناسند. حتی کلمه شهید هم به ذهنم خطور نکرد، فقط نادر مهدوی. از اینجا برکت این کتاب شروع شد.
وی درباره آمریکاستیزی شهید نادر مهدوی تصریح کرد: نادر مهدوی تنها کسی است که تا الان، رسماً موفق شده انتقام همه مظلومان یک قرن اخیر را از آمریکا بگیرد. شاید بعضیها کاری کردند که دل آمریکا را سوزاندند؛ ولی بنابهدلایلی نمیتوان اسمشان را برد. بهعنوان مثال در مقر تفنگداران دریایی آمریکا در بیروت (مارینز) انفجار مهیبی رخ داد که بیش از دویست نفر از آمریکاییها کشته شدند، اما هنوز اسم آن فرد را نمیشود بیان کرد. سفارت آمریکا در بیروت دچار انفجار شد، شاید هیچگاه نشود اسم آن فرد را بیان کرد. ولی نادر مهدوی و یارانش در ۱۶ مهر ۱۳۶۶ در جنوب غربی جزیره فارسی که در مصاف آمریکاییها به شهادت رسیدند، سر زبانها هستند. او جوان ۲۴ سالهای بود که با قایقهایی که با آن در دنیا فقط ماهیگیری میکنند، ناوگروهی درست کرد و هفت ناو آمریکایی را از بین برد. نمایش قدرت ناو بریجتون را که در حال انتقال نفت عراق به کویت بود را نابود کرد. دوربینهای خبرنگاران مختلف دنیا در حال فیلمبرداری از این صحنه بودند؛ چون آمریکا از قبل اعلام کرد که ما نفت عراق را به کویت منتقل میکنیم و ایران هیچکاری نمیتواند بکند. چهار ناو کار اسکورت را انجام میدادند، _ آمریکا تعمدا از چهار ناوی استفاده کرد که در زمان شاه پول آن را پرداخت کردیم اما آنها را تحویل ما نداد_ و بالگردها از آسمان امنیت آن را تأمین میکردند، آن هم در اوج جنگ. و خدا خواست عظمتش را توسط یک جوان ۲۴ ساله نشان دهد. شهید مهدوی و نیروهایش، در یک بازه زمانی کوتاه مینریزی کردند، جالب است که ناوهای مینروب آمریکایی نتوانستند این مینها را پیدا کنند. بریجتون پس از رسیدن به این منطقه دچار یک شکاف حدودا چهل متری شد. جلوی تمام دوربینهایی که آمدند شکست جمهوری اسلامی را ثبت و ضبط کنند، آمریکا دچار شکست شد. و خدا خواست که آمریکا بهدست نادر مهدوی و یارانش ذلیل شود. در مدت یکسالونیم درگیری داخلی فارس، شهید مهدوی آمریکاییها را به زانو درآورد. هنوز اگر آمریکاییها در خلیج فارس میترسند، به برکت شهید نادر مهدوی است که با بدن سوخته و زخمی اسیر شد و زیر شکنجه تکبیر میگفت.
کوشکی تأکید کرد: اسم نادر مهدوی موجب برکت این کتاب شد. من کتاب زیاد کار کردم؛ اما برکت معنوی و دیگر برکات این کتاب قابل قیاس با بقیه نیست. این کتاب به نقاط زیادی رفت. اطلاع دارم که شش هفت فرد هنرمند از روی کتاب در چند شهرستان بهصورت آتش به اختیار و خودجوش انیمیشن ساختند. یا طلبهای که ارثی که از جانب پدرش به او رسیده را فروخت، نمایشگاهی احداث کرد و این کتاب را در نمایشگاه میفروخت. با یک واسطه از او پرسیدم که چرا این کار را کردی. در پاسخ گفت: وظیفه شرعی خودم میدانستم که کتاب «تاریخ مستطاب آمریکا» را به دیگران معرفی کنم. باید بچهها بدانند چرا مرگ بر آمریکا میگوییم. هیچ نفعی هم از این کار عائدش نمیشد. تأکید میکنم این مسائلی هیچ ربطی به من ندارد و بهخاطر شهید نادر مهدوی است.
گفتنی ست، کتاب «تاریخ مستطاب آمریکا» در سال ۱۳۹۸ در ۲۴۰ صفحه توسط انتشارات شهید کاظمی روانه بازار نشر شده است.
علاقهمندان جهت تهیه کتاب میتوانند از طریق سایت رسمی انتشارات شهیدکاظمی (nashreshahidkazemi.ir) و همچنین از طریق ارسال نام کتاب به سامانه پیام کوتاه 3000141441 کتاب را تهیه نمایند.