به گزارش حلقه وصل، تا همین چند سال قبل خرید طلا، نوعی سرمایهگذاری دلنشین بود که هم میتوانستی هر لحظه از این سرمایه استفاده کنی و هم آن را برای روز مبادا کنار بگذاری. رفتهرفته با صعودی شدن قیمت طلا، خریدهای متداول هم کاهش یافت و دیگر کمتر کسی به جز موارد ضروری و مناسبتی به فکر خرید طلا میافتاد. این بود که نظرها به سمت و سوی طلای کماجرت معطوف شد و خریداران معمولی طلا ترجیح دادند بهجای زرق و برق آن به بالا بردن وزن خرید خود توجه کنند.
چند روز قبل برای خرید یک قطعه کوچک طلای کم اجرت وارد طلافروشی شدم و فروشنده بعد از کسب اطمینان از خرید من، آن را از ویترین در آورد و شروع به توزین و محاسبه کرد. محو تماشای انگشتان طلافروش بودم که با سرعت و بیدرنگ روی اعداد ماشین حساب، بالا و پایین میرفت و خودش هم زیر لب مشغول زمزمه و حساب و کتاب بود. سرانجام قیمتی به من گفت که تفاوت زیادی با طلای دست اول یا نو نداشت! علت را جویا شدم که آنقدر از درصد و کارمزد و وزن و عیار و وضعیت اقتصادی و بازار و تورم و تحریم گفت که ترجیح دادم با یک عذرخواهی طلافروشی را ترک کنم.
تنها چیزی که برای من از حضور چند دقیقهای در طلافروشی به جا ماند، نه طلای کم اجرت، بلکه تصاویری شبیه تردستی بود که فروشنده با حرکات سریع انگشتانش روی ماشین حساب به اجرای آن پرداخت و در نهایت هم به قیمتی رسید که فقط خودش از محاسبه آن سر در میآورد!
اما این سؤال همچنان برای من باقی ماند که طلای کم اجرت یا حتی بدون اجرت بخرم یا نخرم؟ این سؤال را فارغ از ممنوعیتهای قانونی که اتحادیه طلا و جواهر برای صنف خود وضع کرده است از فعالان این حوزه پرسیدم.
قانون را دور میزنندمحمد کشتی آرای رئیس اتحادیه طلا و جواهر در پاسخ به سؤال ما شفافسازی کرد و گفت: «فروش طلای کم اجرت و بدون اجرت قانونی نیست و هر واحد صنفی که نسبت به فروش اینگونه طلا اقدام کند، خلاف قانون عمل کرده است. برخی از این طلاها فاقد کد استاندارد هستند، وقتی طلا بدون کد استاندارد باشد صحت و سلامت آن را نمیتوان تأیید کرد و بعضاً اینگونه طلاها عیار پایین دارند یا حتی تقلبی هستند.»
وی ادامه داد: «البته طلاهای دست دوم که دارای کد استاندارد باشد هم وجود دارد، ولی در این بخش دو چالش و نگرانی هست که بهشدت منافع خریدار را به خطر میاندازد. یکی اینکه کد جعلی است، دوم؛ مصنوع فلزی با طلا آبکاری شده است و سومین مشکل این است که کد استاندارد حک شده روی آن بسیار قدیمی است.»
ریسک طلای کم اجرترئیس اتحادیه طلا و جواهر گفت: «افرادی که برای خرید طلای ارزان قیمت اقدام میکنند بعضاً میخواهند با حداقل بودجه، صاحب یک قطعه طلا شوند یا برای سرمایهگذاری و حفظ ارزش پولشان طلایی بخرند که موقع فروش با کاهش اجرت آن، ضرر نبینند. اما از این امر اطلاع ندارند که خرید طلای کم اجرت و بدون اجرت ریسک بیشتری برای آنها دارد و احتمال دارد پولی که پرداخت کردند سوخت شود.»
سکه یا طلا؟شاید وجود همین مشکل باعث شده که کارشناسان وقتی در برابر سؤال مردم قرار میگیرند که برای حفظ ارزش پولشان چه کاری باید بکنند؟ توصیه میکنند که خرید سکه سوددهتر از خرید طلای ساخته شده و حتی کم اجرت است.
تا ۲۰۰ هزار تومان اجرتکارشناسان میگویند که خرید طلا برای سرمایهگذاری نمیتواند رفتار اقتصادی خوبی برای حفظ ارزش پول باشد. شاید یک جهش قیمت بتواند به دارنده طلا سود بدهد، اما جهش قیمت دائمی نیست لذا خرید سکه گزینه بهتری است، وقتی حدود ۱۲۰ تا ۲۰۰ هزار تومان بابت ارزش افزوده و اجرت از هر گرم طلا گرفته میشود، سوددهی آن را بهشدت کم میکند لذا همین امر نشان میدهد که خرید طلا با صرفه نیست.
سراغ فروشنده مطئمن برویدالبته کارشناسان میگویند اگر طلای کم اجرت یا بدون اجرت خریداری شود که به فروشنده آن اطمینان صد درصدی وجود داشته باشد باز بهتر از خرید طلای نو برای سرمایهگذاری است.
دام طلاهای تقلبی برای فروشندههای نابَلد.
اما رئیس اتحادیه طلا و جواهر این جمله کارشناسان را رد کرد و گفت: «من همصنفیهایم را میشناسم برخی از آنها آنقدر تخصص ندارند که بتوانند طلای تقلبی یا آبکاری شده را از طلای اصل تشخیص دهند. آنها نیز با خرید طلای ارزان قیمت متحمل خسارت مالی میشوند لذا ممکن است فردی که به او اطمینان دارید به جهت نداشتن تخصص در دام فروشندگان طلای تقلبی بیفتد.»
از اتحادیه بپرسیدبا وجود تمام مشکلات و شائبههایی که در خرید طلای کم اجرت وجود دارد برخی از مردم این گفتهها را جدی نمیگیرند و برای خرید طلای کم اجرت سراغ واحدهای صنفی میروند که به آن اطمینان دارند. اگر افرادی در این شرایط قرار گرفتند محمد کشتی آرای به آنها توصیه کرد که میتوانند لحظه خرید و بهصورت آنلاین با کارشناسان اتحادیه طلا و جواهر تماس بگیرند.
طلای کم اجرت چیست و از کجا میآید؟سؤال دیگر ما از رئیس اتحادیه طلا و جواهر در مورد این بود که طلای کم اجرت و بیاجرتی که از آن در بازار طلا صحبت میشود، چیست؟ اگر در گوگل سرچ کنید تنها به این جمله میرسید که طلای کم اجرت طلایی است که در گذشته توسط فرد دیگری خریداری شده و در صورت نیاز یا تغییر، فرد تصمیم به فروش آن گرفته است.
اما رئیس اتحادیه طلا و جواهر ابعاد دیگری از این ماجرا را نمایان کرد. وی گفت: «برخی از واحدهای صنفی برای اینکه بتوانند طلاهای تقلبی یا عیار پایین خود را به فروش برسانند با بیان کلمه کم اجرت رغبت در بین مردم و خریداران ایجاد میکنند.»
وی ادامه داد: «در برخی از کارگاههای زیرزمینی طلا با عیار پایین (کمتر از۱۷) و حتی تقلبی تولید میشود. این طلاها را با استدلال تولیدکننده بودن با قیمتهای پایین به واحدهای صنفی میفروشند. برخی با علم به این اتفاق میخرند و برخی دیگر که تعدادشان زیاد است، اطلاع ندارند.»
کشتی آرای اذعان داشت: «طلای دست دوم (طلایی که قبلاً توسط مردم خریداری شده است) هم در زمره طلای بدون اجرت قرار میگیرد، که متأسفانه قابل کنترل نیست.»
کد طلا در فاکتور بیایدابهام دیگری که به وجود آمد این بود که طلاهای نو هم ممکن است با مشکل عنوان شده مواجه شود. چاره چیست؟ رئیس اتحادیه طلا و جواهر گفت: «طلاهای نو توسط بازرسان و بنکداران بهصورت متناوب بررسی میشود و امکان تخلف در آن بسیار کمتر است. اما طلاهای کم اجرت در ویترین مغازهها نیست که قابل رصد باشد. از مردم میخواهیم اگر طلای نو میخرند حتماً از فروشنده بخواهند که کد حک شده روی آن در فاکتور قید شود تا تخلف احتمالی کاهش پیدا کند.»
چه تعداد کارخانه طلا داریم؟در حال حاضر ۴۷۰۰ تولیدکننده طلا در کشور وجود دارد که ۱۲۰۰ مجموعه آن در تهران است. با این تفاسیر استانهای اصفهان، تهران، مشهد، تبریز، زنجان و یزد به ترتیب سهم بیشتری در تولید طلا دارند. البته تمام واحدهای تولیدی با افزایش قیمت طلا تا حد قابل توجهی از ظرفیت تولیدشان کم شده است.
قیمت طلای کم اجرت، استاندارد نیستوی درباره قیمت طلای کم اجرت گفت: «این نوع طلا استاندارد نیست و به همین جهت نمیتوان برای آن عددی را مشخص کرد. حتی ۱۰۰ هزار تومان پایینتر از قیمت طلای نو برای آنکه بعضاً در بازار رسم شده مبنای مشخصی ندارد و نمیتوان بهعنوان یک قاعده به آن پرداخت.»
طلای کم اجرت چند؟آنگونه که خبرنگار «ایران» با فعالان بازار صحبت کرد که اکثر آنها در سبزهمیدان (بازار بزرگ تهران بورس فروش طلا) بودند، قیمت طلای خام ۴۱۵ هزار تومان بود که با اجرت و سایر هزینهها، چون ارزش افزوده هر گرم طلا حداقل ۵۳۵ هزار تومان تمام میشود. آنها هر گرم طلای بدون اجرت را ۴۲۰ الی ۴۳۰ هزار تومان میفروشند.
ما با طلای کم اجرت سرپا ماندیمیکی از فروشندگان طلا در این بازار که هیچ طلای دست دومی در ویترینش نداشت و با اطمینان به خریدار طلاها را از کشوی مغازه خود خارج میکرد، گفت: اگر طلای دست دوم و کم اجرت نفروشیم دیگر نمیتوانیم هزینههای خود را جبران کنیم و سرپا بمانیم. مردم حاضر هستند ۳ میلیون تومان پرداخت کنند، اما طلای کم اجرت بگیرند. تصور آنها این است که حتی اگر ۲۰۰ هزار تومان کمتر پرداخت کنند، سود بردهاند.
افشاگری طلا فروشوی گفت: کار دیگری که ما میکنیم این است که طلای دست دوم را با قیمت پایین از مردم میخریم و با پرداخت آن (آبکاری و نونوار کردن طلا) با قیمت روزانه بازار میفروشیم. در این صورت هم میتوانیم بخشی از هزینهها را جبران کنیم. با افزایش قیمت طلا خیلی از مغازه داران وارد این حوزه شدند.
طلای دست دوم باید آب شودمحمدولی رئیس اتحادیه طلا و جواهر استان تهران هم در گفتوگویی که با روزنامه ایران داشت، گفت: «ممنوعیت فروش طلای کم اجرت و بدون اجرت (به غیر از اتحادیه طلا و جواهر که سالیان پیش تصویب شده بود) به وزارت صنعت، معدن و تجارت پیشنهاد شده است و آنها با توجه به استدلالهایی که ما داشتیم موافقت ضمنی خود را اعلام کردهاند؛ لذا به نظر میرسد بزودی ممنوعیت فروش طلای کماجرت در سطح کشور ابلاغ شود.» وی با بیان اینکه در طلای کم اجرت احتمال ناخالصی، چالشهای بهداشت فردی و تقلب زیاد است، افزود: «طلاهای دست دوم باید طبق قانون آب شود و به هیچ عنوان فروش آن درست نیست. این امر حتی به افزایش رکود در تولید طلا منجر میشود.»
۹ توصیه
رئیس اتحادیه طلا و جواهر: مردم با خرید طلای کم اجرت ضرر میکنند چرا که ممکن است آن طلا اصالت نداشته باشد لذا به مردم توصیه میکنم طلای کم اجرت به هیچ عنوان خریداری نکنند
طلای کم اجرت در چند قالب به فروش میرسد.۱- طلای که عیار آن پایینتر از۱۸ است.۲- طلای دستدوم که از طریق مردم در چرخه فروش قرار میگیرد.۳-مصنوعی که تنها با طلا آبکاری شده است و در اصل طلای تقلبی محسوب میشود
اگر فردی قصد خرید طلای کم اجرت و یا بدون اجرت را داشت به صورت آنلاین میتواند با کارشناسان اتحادیه طلا و جواهر صحبت کند و از صحت و سلامت آن بر مبنای کدی که روی آن حک شده، خرید خود را انجام دهد
یک فروشنده طلا: از وقتی طلا گران شد برخی از واحدهای صنفی طلای دست دوم مردم را با قیمتهای پایین میخرند و بعد از پرداخت و نونوار کردن آن به اسم طلای نو به فروش میرسانند
اگر فردی خواست طلای نو یا حتی کماجرت خریداری کند از فروشنده بخواهد کد طلا را در فاکتور قید کند تا امکان پیگیری اتحادیه طلا و جواهر فراهم شود
قیمت هر گرم طلای کم اجرت برای مردم بین ۴۲۰ تا ۴۳۰ تومان است و قیمت طلای نو با ارزش افزوده و اجرت ساخت حداقل ۵۳۵ هزار تومان است (اجرت ساخت از ۱۲۰ هزار تومان شروع میشود، قیمت طلای خام هر گرم ۴۱۲ تا ۴۱۵ هزار تومان است)، این را باید در نظر داشت که خرید طلا با قیمت پایین ریسک تقلبی بودن آن را افزایش میدهد
رئیس اتحادیه طلا و جواهر استان تهران: طلاهای دست دوم باید طبق قانون آب شود و به هیچ عنوان فروش آن قانونی نیست
کارشناسان: خرید طلای کم اجرت برای سرمایهگذاری و حفظ پول گزینه خوبی نیست از اینرو توصیه ما خرید سکه سال ۸۶ به بعد است. هیچ مغازهداری نمیتواند قیمت طلای کماجرت را مشخص کند چرا که طلای بدون اجرت یا کماجرت با معیار و سنجش اتحادیه طلا و قیمتهای جهانی نیست