به گزارش حلقه وصل، جنگ یمن وارد هفتمین سال خود میشود؛ درحالی که برخی معادلات این جنگ همچون جنایتهای ضد بشری ائتلاف متجاوز سعودی-آمریکایی علیه غیرنظامیان یمن همچنان ثابت مانده؛ اما معادلاتی که مربوط به سرنوشت جنگ و توازن قدرت در آن میشود با تحولات چشمگیری روبه رو بوده است.
جنایات ائتلاف متجاوز در تخریب زیرساختهای یمن
قبل از ارزیابی معادلات جنگ و پیشبینی سرنوشت آن در سایه متغیرات اخیر بهتر است نگاهی آماری به جنایتهای ائتلاف سعودی در این جنگ علیه غیرنظامیان بیدفاع یمنی بیندازیم:
-حمله به کارخانه لبنیات که در ۱۰۰ متری پادگان جنبش انصارالله قرار داشته و برای اهداف غیرنظامی استفاده میشد و نیز تجاوز به ۳۵۵ کارخانه دیگر.
- مورد هدف قرار دادن ۷۸۱۹ تاسیسات تجاری
-حمله به ۷۷۴ انبار مواد غذایی
-حمله به ۴۱۳۴ زمین کشاورزی
-بمباران بیمارستان صرواح الریفی در استان مارب
-بمباران ۱۳۰ باشگاه و تاسیسات ورزشی
-حمله به سیلوهای گندم
-حمله به زیرساختهای غیرنظامی از جمله نیروگاه برق صنعا
-حمله به فرودگاه بینالمللی صنعا و مورد هدف قرار دادن هواپیماهای مسافربری آن به منظور جلوگیری از ارسال کمکهای خارجی به یمن
-مورد هدف قرار دادن خطوط گاز و نفت و بنادر دریایی یمن
-حمله به ۱۷۶ تاسیسات دانشگاهی و ۹۱۴ مدرسه و مراکز آموزشی
- تخریب زیرساختهای تاریخی یمن در شهر صعده
-تجاوز به ۳۴۴ تاسیسات بهداشتی و پزشکی
-تجاوزات هوایی دشمن منجر به نابودی کامل ۶۷۱ بازار مرکزی، سوختن ۱۰۹۹۸ فروشگاه تجاری مواد غذایی و ۳۵۰۰ مزرعه یمن شده است.
- مورد هدف قرار دادن بیش از ۱۸۶۸ تاسیسات آبی و ۱۳۳۸ پمپ و شبکه آبی نیز موجب شده تا بیش از ۱۴ میلیون یمنی به آب آشامیدنی پاکیزه دسترسی نداشته باشند.
- در بخش شیلات نیز ائتلاف متجاوز دشمن بیش از ۱۰۰ مرکز نگهداری ماهی را تخریب کرده و بیش از ۴۰ هزار ماهیگیر یمنی از ادامه فعالیت برای گذران زندگی محروم شدهاند؛ همچنین اینکه بیش از ۵۰۰ ماهیگیر نیز در سواحل یمن هنگام کار در حملات دشمن شهید شدند.
- ائتلاف سعودی با حمله به بیش از ۴۸۳ مرکز بهداشتی و ۹۲ آمبولانس، موردهدف قرار دادن تاسیسات مذهبی و آثار باستانی و تخریب بیش از ۴۱۷ اثر تاریخی و باستانی و بیش از ۱۳۲۴ همه عرف و هنجارهای بین المللی را زیر پا گذاشته است.
-مرکز حقوق بشری «عین الانسانیه» یمن اخیرا گزارش داد که بر اثر حملات ائتلاف سعودی ۱۵ فرودگاه، ۱۶ بندر، ۴۷۶۴ جاده وپل، ۳۰۷ نیروگاه و مولد برق، ۵۵۱ شبکه و مرکز ارتباطی، ۲۲۲۸ منبع آب آشامیدنی هدف قرار گرفته است.
-طی ۷ سال بیش از ۶۰۰ هزار منزل و ۲۰۰ مرکز دانشگاهی، ۱۴۱۳ مسجد، ۳۶۷ مرکز گردشگری و ۳۹۰ بیمارستان و مرکز درمانی هدف قرار گرفته است.
-حمله به زندان مرکزی صعده با دهها جان باخته و حدود ۲۰۰ زخمی.
-طی این سالها ۲۰۹۱ تأسیسات متعلق به دولت، ۶۷۴۳ جاده و پل و ۶۰۹ شبکه ارتباطات و ایستگاه ارتباطی و ۲۷۹۹ منبع و شبکه آب تخریب شده است.
-در هفت سال گذشته ۶۰۴۰۳۵ تأسیسات خدمات رسانی، از جمله ۵۹۰۰۶۹ خانه تخریب شده یا آسیب دیده و ۱۸۲ تأسیسات دانشگاهی و ۱۶۱۲ مسجد و ۳۷۵ تأسیسات گردشگری و ۴۱۰ بیمارستان و کلینیک پزشکی و ۱۲۱۴ مدرسه و آموزشگاه و ۱۳۹ ورزشگاه و تأسیسات ورزشی و ۹۷۲۱ مزرعه زراعی تخریب شده است.
مرکز حقوق بشری «عین» یمن (وابسته به دولت نجات ملی یمن) طی چند روز گذشته تازه ترین آمار خود از تعداد قربانیان این جنگ نابرابر را اعلام کرد که به شرح زیر است:
۴۶۲۶۲ شهید و زخمی؛ از این بین، ۱۷۷۳۴ نفر شهید شدند که در بین اینها، ۴۰۱۷ کودک، ۲۴۳۴ نفر زن و ۱۱۲۸۳ نفر دیگر مرد هستند.
از بین ۲۸۵۲۸ نفر زخمی نیز، ۴۵۸۶ نفر کودک، ۲۹۱۱ نفر زن و ۲۱۰۳۲ نفر دیگر مرد هستند. این آمار مربوط به حمله مستقیم ائتلاف بوده است.
کودکان یمن؛ اصلیترین قربانیان جنایتهای عربستان
در این میان کودکان یمن اصلیترین قربانیان جنایات عربستان هستند که اغلب آنها بر اثر سوءتغذیه ناشی از محاصره ظالمانه دشمن علیه یمن جان خود را از دست میدهند. طبق گزارش جامع سازمان ملل متحد، تخمین زده میشود که ۳۷۷ هزار یمنی در جنگ آمریکا و عربستان علیه کشورشان جان باختهاند که از این میان تقریبا ۷۰ درصد از قربانیان کودکان زیر ۵ سال بودهاند.
طبق برنامه توسعه ملل متحد، تقریباً ۶۰٪ (۲۲۶۰۰۰) از این مرگ و میرهای تخمینی یمن به دلایل غیرمستقیم مانند بیماری های قابل پیشگیری یا عدم دسترسی به غذا، آب و مراقبت های بهداشتی بوده است.
برنامه توسعه سازمان ملل متحد تخمین می زند که در صورت ادامه جنگ در یمن تا سال ۲۰۳۰، رقم تلفات انسانی در یمن افزایش یافته و ۱.۳ میلیون نفر جان خود را از دست خواهند داد.
سازمان بهداشت جهانی ماه گذشته تاکید کرد، بحران انسانی یمن بدترین نوع در جهان است و بیماریها شمار زیادی از ساکنان را به آستانه مرگ کشانده و حدود ۷۰۰ هزار نفر نیز به وبا مبتلا شدهاند که کودکان زیر پنج سال ۲۵ درصد از این کل را شامل میشوند.
براساس آمار سازمان حقوق زنان و کودکان «انتصاف» تا ۱۸ نوامبر ۲۰۲۱ حدود ۶۰۰ هزار نوزاد نارس در یمن به دنیا آمده است که امکانات لازم برای زنده نگه داشتن آنها وجود ندارد. همچنین بیش از ۴۰۰ هزار کودک یمنی از سوء تغذیه شدید رنج میبرند و ۸۰ هزار نفر از آنها در معرض مرگ هستند. علاوه بر آن از هر هزار کودکی که در یمن متولد میشود به شکل سالانه ۲۷ نفر از آنها جان خود را از دست میدهند. بیش از ۳۰۰۰ کودکی که در یمن به دنیا میآیند دارای بیماری قلبی هستند. این در حالی است که کشورهای عضو ائتلاف متجاوز ورود تجهیزات پزشکی برای بیماران قلبی در یمن را ممنوع کردهاند و هزاران بیماری که مبتلا به بیماریهای قلبی هستند از جمله کودکان به راحتی جان خود را از دست میدهند.
تبعات ویرانگر جنگ یمن همچنین منجر به شیوع انواع بیماریها مزمن و لاعلاج میان یمنیها شده که سرطان رایجترین آنهاست. در سایه محاصره ظالمانه و ممنوعیت واردات تجهیزات پزشکی امکان درمان این بیماریها در داخل یمن وجود ندارد و از طرف دیگر ائتلاف متجاوز اجازه سفر یمنیها به خارج از کشور برای درمان را نمیدهد.
در همین راستا دکتر «مطهر المرو» مدیر بخش بهداشت دولت نجات ملی یمن در گفتگوی اختصاصی با تسنیم اعلام کرد که میزان مرگ و میر در میان بیماران سرطانی یمنی به دلیل محاصره اعمال شده توسط ائتلاف متجاوز و ممنوعیت ورود داروهای لازم و کافی، بسیار بالاست؛ جایی که هر روز یک بیمار در مرکز انکولوژی یمن جان خود را از دست میدهد. تعداد بیمارانی که سالانه جان خود را در این مرکز از دست میدهند دست کم به ۳۰۰ نفر میرسد. : تعداد کل بیماران سرطانی در یمن به ۸۰ هزار نفر میرسد که ۳۰ هزار نفر از ابتدای تجاوزات علیه این کشور از ۷ سال قبل به سرطان مبتلا شدهاند.
یمنیها چگونه کارتهای ائتلاف آمریکایی-سعودی را بههم ریختند؟
درحالی که جنایات عربستان و متحدانش علیه غیرنظامیان یمنی همچنان ادامه دارد اما طی هفت سال گذشته، معادلات جنگ در زمینه توازن قدرت دچار تحولات متعددی شده و کارتهای ائتلاف سعودی-آمریکایی را به هم ریخت.
با وجود مصیبتهای فراوانی که یمنیها در این جنگ ویرانگر متحمل شدند اما یکی از بارزترین نتایج این جنگ تثبیت قدرت بازدارندگی یمن به رهبری جنبش انصارالله بود.
یمن از سه سال گذشته توانسته در زمینه تولید سلاحهای هوایی به پیشرفت قابل توجهی برسد که پیروزیهای ارتش و درماندگی دفاع هوایی عربستان را به دنبال داشته است. در جدیدترین دستاورد، سال گذشته وزارت کشور دولت نجات ملی یمن مورد حمایت انصارالله از تولید خودروهای امنیتی زرهی به دست کارشناسان یمنی خبر داد.
در ۷ سال گذشته، نیروهای انصارالله بیش از ۱۳ هزار عملیات نظامی هجومی اجرا کردهاند. همچنین ۱۸۲۶ عملیات موشکی توسط یمنیها اجرا شده که ۵۸۹ عملیات عمق خاک عربستان و امارات و ۱۲۳۷ عملیات تجمعات دشمن درون خاک یمن را هدف قرار داده است.
همچنین آمار از انهدام بیش از ۱۷ هزار خودرو زرهی و نظامی و تانک و انواع سلاح ائتلاف عربی و به غنیمت گرفتن صدها خودرو زرهی و تجهیزات نظامی و سلاحهای سبک و سنگین حکایت دارد.
در جریان این عملیاتها بیش از ۱۰ هزار سرباز ارتش عربستان و بیش از ۱۲۰۰ سرباز اماراتی کشته شدهاند و بیش از ۲۵۳ هزار کشته و زخمی در جبهه مزدوران سعودی دیده میشود.
«نصر من الله»، «البنیان المرصوص»، «فامکن منهم»، «توازن الردع» و عملیات پاکسازی البیضاء از تروریستهای تکفیری به عنوان برجسته ترین عملیات تهاجمی یمنیها علیه اهداف دشمن بوده است.
ارتش و کمیتههای مردمی یمن ازآگوست ۲۰۱۹ تاکنون ۸ عملیات بازدارندگی علیه ائتلاف متجاوز سعودی و در خاک این کشور انجام دادهاند که آخرین آنها در نوامبر ۲۰۲۱ بود. در این حملات تاسیسات حیاتی و زیرساختهای نفتی عربستان سعودی هدف حملات موشکی و پهپادی انصارالله قرار گرفته و این تاسیسات را به تعطیلی کشاند.
اما عملیات سه مرحلهای «طوفان یمن» علیه تاسیسات نفتی امارات متحده عربی و فرودگاه ابوظبی همزمان با آغاز سال ۲۰۲۲، بار دیگر دست برتر انصارالله را در جنگ یمن به رخ ائتلاف سعودی-آمریکایی کشید.
این عملیاتها در واکنش به رفتارهای تحریکآمیز امارات علیه اهداف یمنی و بر مبنای هشدار قبلی انصارالله به ابوظبی انجام شد. این عملیاتها در شرایطی انجام شد که نه آمریکا و نه عربستان به عنوان متحد اصلی امارات در جنگ یمن نتوانستند هیچ اقدامی انجام دهند و واکنش آنها طبق عادت در کشتار مردم بیدفاع خلاصه شد.
در تازهترین عملیاتهای ارتش و کمیتههای مردمی یمن علیه اهداف ائتلاف متجاوز، نیروهای مسلح یمن ۱۲ مارس سال جاری میلادی (۲۱ اسفند ۱۴۰۰) عملیات ویژهای تحت عنوان «عملیات شکست محاصره» آغاز کرده و در اولین مرحله از این عملیات با ۹ پهپاد، تأسیسات نفتی آرامکو سعودی را مورد هدف قرار دادند. مرحله دیگر از این عملیات نیز به فاصله کوتاهی و طی هفته گذشته انجام شد. در ادامه عملیات شکستن محاصره، سرتیپ «یحیی سریع» سخنگوی نیروهای مسلح یمن، یکشنبه هفته گذشته خبر داد که تعدادی از تأسیسات حیاتی شرکت آرامکوی سعودی در ریاض، «ینبع» و تعدادی دیگر از مناطق این کشور با چندین موشک بالستیک، کروز و پهپاد هدف حمله قرار گرفته است. همچنین به محض موفقیتآمیز بودن مرحله اول عملیات، نیروهای یمنی به تعدادی از اهداف حیاتی و مهم در ابها، خمیس مشیط، جیزان، سامطه، ظهران جنوبی با موشک و پهپاد حمله کردهاند.
در مرحله سوم این عملیات نیز نیروهای مسلح یمن جمعه شب در سالگرد تجاوز ائتلاف سعودی- آمریکایی به یمن با انجام یک عملیات گسترده در عمق خاک عربستان سعودی چند مرکز مهم در این کشور از جمله تاسیسات شرکت آرامکو را مورد هدف قرار دادند که طی آن تاسیسات آرامکو در جده به طور کامل سوخته است.
نکته مهم این است که این عملیات کوتاه مدت و مقطعی نیست بلکه دایره اطلاعات و شناسایی ارتش یمن، مناطق حساس و راهبردی عربستان را شناسایی کرده و دورهای بعدی عملیات نیز انجام خواهد شد.
از طرف دیگر نبرد «مأرب» که مراحل پایانی خود را طی میکند و این شهر به عنوان آخرین دژ ائتلاف متجاوز در یمن، در آستانه آزادسازی کامل به دست انصارالله قرار گرفته است، یکی دیگر از شاخصهای دست برتر یمنیها در این جنگ محسوب میشود و پیروزی ارتش و کمیتههای مردمی یمن در شهر استراتژیک مأرب به نوعی سرنوشت جنگ را مشخص خواهد کرد.
ادامه دست و پازدنهای عربستان در باتلاق یمن
در این بین عربستان سعودی در هفتمین سالگرد جنگ یمن هنوز نتوانسته چه به صورت درگیری میدانی و استراتژیک و چه به صورت مذاکره و چالش در عرصه دیپلماتیک از باتلاق یمن رهایی یابد. این درحالی است که ایالات متحده با وجود ادعاهای «جو بایدن» رئیس جمهور آن در خصوص تلاش برای پایان دادن به جنگ یمن همچنان در کنار سایر غربیها اصلیترین حامی ائتلاف متجاوز در جنگ یمن بوده و متجاوزان را چه در سطح نظامی و چه سیاسی پشتیبانی میکند.
تنها نتیجهای که این جنگ برای عربستان به همراه داشت هدررفت هزینههای میلیارددلاری برای خرید تسلحیات از آمریکا و اروپا و کشتار و آواره کردن میلیونها انسان بیگناه بود؛ مسئلهای که خشم شهروندان سعودی را نیز برانگیخته است. درواقع دو هدف مهمی که عربستان از این جنگ دنبال میکرد؛ یعنی بازگرداندن دولت مستعفی یمن به ریاست «عبد ربه منصور هادی» رئیس جمهور فراری این کشور و اشغال یمن طی چند هفته، هیچ یک محقق نشد و بیش از ۷ سال است که در میان یک جنگ فرسایشی برای رهایی از این باتلاق دست و پا میزند.
۲ واقعیت مهمی که جنگ یمن فاش کرد
علاوه بر آن جنگ یمن که غربیها تلاش میکنند اخبار آن را تحت شعاع بحران اوکراین و روسیه قرار دهند ۲ واقعیت مهم را فاش کرد: نخست اینکه از جعلی بودن ادعاهای آمریکا و غرب و نهادهای وابسته به آن از جمله سازمان ملل متحد در زمینه حقوق بشر پرده برداشته و نژادپرستی آنها را صراحتا آشکار کرد.
واقعیت دوم مربوط به مقاومت و پایداری یمنیهاست که بسیاری آن را با تحولات اوکراین مقایسه میکنند. درحالی که اوکراینیها بعد از ناامیدی از حمایتهای آمریکا و اروپا دسته دسته از کشور خود فرار میکنند؛ اما یمنیها در میان بزرگترین فاجعه قرن و محاصره غیرانسانی که علیه آنها تحمیل شده همچنان با قدرت به دفاع از کشورشان ادامه میدهند؛ تا جایی که اکنون ابتکار عمل را برای تعیین سرنوشت جنگ به دست گرفتهاند.